مهاجرت اجباری بین‌المللی از منظر زنان افغانستانی مقیم ایران (نمونۀ موردی: زنان مهاجر ساکن تهران)

نویسندگان

1 استاد روابط بین الملل،دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpq.2021.297188.1007553
چکیده

مهاجرت اجباری از جمله موضوعات مورد بحث در حوزۀ روابط بین‌الملل است. بخش عظیمی از جمعت مهاجران اجباری را زنان تشکیل می‌دهند، گروهی که کمتر به آنها پرداخته می‌شود. هدف این پژوهش بررسی علل مهاجرت اجباری از دیدگاه زنان افغانستانی است. بدین‌منظور از روش تحقیق کیفی و تکنیک مصاحبۀ ژرف برای گردآوری داده‌ها استفاده شد. با به‌کارگیری روش گلوله‌برفی با تعداد 30 زن افغان مقیم تهران مصاحبه شد. تجزیه‌وتحلیل نهایی داده‌ها با روش تئوری زمینه‌ای (GMT) صورت گرفت. مصاحبه‌شوندگان از ناامنی، اختناق طالبان، اختلافات قومی، نبود امکانات بهداشتی و آموزشی، فقر و بیکاری به‌عنوان دلایل مهاجرت به ایران یاد می‌کردند. این مفاهیم به‌طور کلی در سه مقولۀ اصلی جنگ با دشمن خارجی و منازعات داخلی، فروپاشی زیرساخت‌های اقتصادی کشور و دلایل خانوادگی تقسیم‌ شدند. در پی تحلیل مصاحبه‌ها روشن شد زنان به‌اجبار تابع همسر، پدر یا سایر مردان خانواده بوده‌اند؛ با وجود این مستقیم یا غیرمستقیم در فرایند مهاجرت نقش مؤثر داشته‌اند.