طرحهای عمرانی بهمثابه پروژههای هِژمونیک؛ تحلیل کارکردهای صنعت خیالپردازی (Imagineering) در مناطق مرزی (مورد مطالعه شهر سقز)
نویسندگان
1
2
3
doi
10.22084/csr.2019.18192.1590چکیده
صنعت خیالپردازی شامل استراتژیها و عملکردهایی از سوی مدیران و برنامهریزان شهری است که از این طریق تصور و خیال زندگی در یک شهر رو به توسعه را، که دارای استانداردهای جهانی است، برای شهروندان خلق میکند و از طریق این وهمسازی و خیالپردازیها، شهروندان را از کاستیها و نارساییهای شهری و مدنی غافل میسازد. هدف مقالهی حاضر بررسی ماهیت صنعت خیالپردازی و کارکردهای آشکار و پنهان آن در جامعه و شکلدهی الگوهای ارزشی و رفتاری در مناطق مرزی، بهویژه، شهروندان شهر سقز است. به این منظور براساس پارادایم رئالیسم انتقادی و با استفاده از روش پژوهش اسنادی و با نمونهگیری هدفمند منابع لازم برای تبیین موضوع گردآوری شد. نتایج بررسی دادهها نشان داد این صنعت دو کارکرد مهم دارد که عبارتاند از «سرپوش گذاردن بر کاستیهای شهر» و «مصرفگرایی». پدیدهی مصرفگرایی از طریق فرایندهای «اغوا» و «بمباران نشانه» منجر به «تودهایسازی جامعه»، «تضعیف اندیشهورزی انتقادی» و در نهایت «بازتولید سلطهی هژمونیک» سیاستهای صنعت خیالپردازی شده است. این سلطهی هژمونیک نیز بهنوبهی خود مدیریت شهری ضعیف و ناکارآمد را بازتولید و تثبیت میکند. از نظر اجتماعی این تلاشها برای سرپوش گذاری بر چالشها و نواقص شهر، از طریق بر برپا کردن بناها و مراکز تفریحی و تجاری که فقط رنگ و لعاب بیرونی جذابی دارند و از درون تهی هستند، چیزی جز افزایش بیاعتمادی اجتماعی، بیتفاوتی مدنی و تضعیف هویت ملی در میان مرزنشینان ندارد.