تعیین رخساره‌‌‌‌های سنگی با استفاده از خوشه‌سازی براساس نمودار با تفکیک‌پذیری چندتایی (MRGC) نمودار‌‌های پتروفیزیکی چاه: بررسی یکی از میدان‌‌‌های خلیج فارس

نویسندگان

1 موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، اهواز، ایران

3 دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

4 پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

doi
چکیده

میدان مورد بررسی در این پژوهش، یکی از بزرگ‌‌ترین میدان‌‌‌‌های گازی جهان است که در خلیج فارس قرار دارد. ازآنجاکه سنگ مخزن این میدان کربنات نامتجانس است، تعیین رخساره‌‌‌‌های سنگی آن می‌‌تواند راه‌‌حلی کارآمد برای طبقه‌بندی‌ رخساره‌‌‌‌های مخزن در جهت تعیین خواص پتروفیزیکی سنگ مخزن، مدل‌سازی مخزن و تفکیک کردن مناطقی که پتانسیل بالاتری برای تولید نفت دارند از مناطق کم‌‌پتانسیل باشد .دقیق‌‌ترین روش تعیین رخساره استفاده از مغزه است اما مغزه‌گیری بسیار گران و وقت‌گیر است و به‌صورت محدود در برخی چاه‌‌ها قابل دسترسی است. بنابراین در این تحقیق بر تعیین رخساره سنگی با استفاده از داده‌‌‌‌های نمودار‌‌های چاه پرداخته شده است. در این راستا روش خوشه‌سازی براساس نمودار با تفکیک‌پذیری چندتایی (MRGC) که روشی براساس روش  ناپارامتری K- امین همسایه نزدیک و نمایش نموداری داده است، بر روی نمودار‌‌های صوتی، تخلخل نوترون، چگالی و پرتو گاما اِعمال شده تا رخساره الکتریکی معادل رخساره سنگی به‌دست آمده از مغزه، بازسازی شود. خوشه‌‌‌‌های روش MRGC از مدلی که دارای خواص مشخص وابسته به گروهی از رخساره‌‌‌‌های سنگی است، تعریف می‌‌شود. گروه‌‌‌‌های رخساره‌‌‌‌های کوچک با استفاده از شاخص همسایگی برای تعیین جاذبه همسایة نزدیک kاُم برای هر نقطه، شکل می‌‌گیرند. درنهایت خوشه‌‌‌‌های نهایی با تجمع خوشه‌‌‌‌های کوچک شکل می‌‌گیرند که منجر به شناسایی 8 رخساره این میدان گازی از نمودار‌‌های چاه با دقت زیاد می‌‌شود. روش مورداستفاده در این تحقیق نیاز به مغزه‌گیری گسترده در این میدان را رفع می‌کند و منجر به صرفه‌‌جویی بسیار در هزینه و زمان می‌‌شود.