بررسی و مقایسه عوامل جامعهشناختی مؤثر بر طرد دانشآموزان ایرانی و افغانستانی (مورد مطالعه: دوره دوم متوسطه شهر کاشان)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه
2
3 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22084/csr.2021.21418.1782چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه عوامل جامعهشناختی مؤثر بر طرد دانشآموزان ایرانی و افغانستانی دوره دوم متوسطه شهر کاشان انجام شده است. دراین پژوهش از دو رهیافت روش شناختی کمی (با ابزار پرسشنامه) و کیفی (با ابزار مصاحبه نیمهساختار یافته) بهره گرفته شده است.در بخش کمی حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونهگیری خوشهای توأم با طبقهبندی، برابر با 340 نفر برآورد گردید و در بخش کیفی نیز 15 مصاحبه نیمهساختار یافته جهت مطالعه اکتشافی و تعمیق نتایج انجام شده است. یافتههای توصیفی بیانگر آن است که میانگین نمرهی طرد اجتماعی دانشآموزان در سطح متوسط به بالا (83/2) است که در مجموع میانگین طرد اجتماعی پسران و دختران افغانستانی بیشتر از پسران و دختران ایرانی است. نتایج حاصل از تجزیهوتحلیل دادهها نشان داد که هرچند بین کیفیت زندگی، مشارکت اجتماعی و تبعیض اجتماعی دانشآموزان ایرانی با دانشآموزان افغانستانی تفاوت معناداری وجود دارد، اما بین سرمایه فرهنگی آنها با یکدیگر تفاوت معناداری وجود ندارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که در بین گروه پسران ایرانی و افغانستانی، مشارکت اجتماعی و در بین دختران ایرانی و افغانستانی متغیر تبعیض اجتماعی بیشترین تأثیر را بر طرد اجتماعی آنها دارد. همچنین یافتههای حاصل از بخش کیفی موجب عمق بخشی و تبیین بیشتر نتایج کمی شد. استدلال نهایی مقاله این است که طرد اجتماعی دانشآموزان، پدیدهای چند بعدی، پیچیده و پنهان است. بسترسازی برای افزایش مشارکت اجتماعی و کاهش تبعیضهای اجتماعی ازجمله مهمترین راهبردهای مقابلهای در مسئله طرد اجتماعی است که مستلزم تعامل بین نهادی و مشارکت نظام آموزش و پرورش با نهاد خانواده و کنشگران نظام آموزشی است.