فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: غذا علاوه‌بر قابلیت رفع نیازهای زیستی، پدیده‌ای اجتماعی و فرهنگی است. به‌طوری‌که تعاملات و ارتباطات اجتماعی در زمینه‌های مختلف، حول محور غذا و تغذیه در درون خانواده، گروه‌های خویشاوندی، گروه‌های دوستانه و ... شکل گرفته و استحکام می‌یابد. همچنین، همسانی در الگوهای مصرف غذایی و تغذیه می‌تواند به مشابهت گروه‌های مختلف اجتماعی و خرده فرهنگ‌ها منجر می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با سبک زندگی با تأکید بر الگوی تغذیه‌ای مصرف غذای بیرون‌بر در بین ساکنین 18 سال و بالاتر شهر شیراز نگاشته شده است. روش و داده‌ها: این پژوهش به روش پیمایشی با رویکرد کمی انجام شده است. داده‌ها، به کمک روش نمونه‌گیری خوشه‌ای طبقه‌ای در بین نمونه 420 نفری از ساکنین 18 سال و بالاتر شهر شیراز جمع‌آوری شده است. یافته‌ها: در این پژوهش، ارتباط متغیر سرمایه اجتماعی با سبک زندگی با تأکید بر الگوی تغذیه‌ای، معنادار و معکوس است و میانگین نمره سرمایه اجتماعی در بین گروه‌های مختلف متوسط رو به بالا و نزدیک به هم بوده است. براساس نتایج، مشارکت اجتماعی اثرگذاری بیشتری نسبت به سایر ابعاد سرمایه اجتماعی داشته است. بحث و نتیجه‌گیری: برپایه یافته‌های پژوهش می‌توان چنین نتیجه گرفت که گروه‌های مختلف در شیراز به علت برخورداری از سرمایه اجتماعی نسبتا بالا پایبندی بیشتری نسبت به سبک زندگی تغذیه‌ای رایج و سنتی شیراز داشته و در مقابل تغییرات تغذیه‌ای که در نتیجه فرایند توسعه و صنعتی شدن در حال وقوع است مقاومت بیشتری از خود نشان داده‌اند و سبک تغذیه‌ای مبتنی بر بیرون‌بر هنوز نتوانسته است به سبک رایج تغذیه‌ای تبدیل شود. پیام اصلی: با توجه به افزایش مراکز تهیه غذای بیرون‌بر در سال‌های اخیر، شناخت عوامل اثرگذار بر گرایش به این نوع سبک تغذیه‌ای می‌تواند در کنترل آسیب‌ها و مهار افزایش استفاده از آن مؤثر باشد. طبق نتایج این پژوهش، گروه‌های مختلف اجتماعی در شیراز، بواسطه برخورداری از سرمایه اجتماعی بالا، نسبت به سبک زندگی تغذیه‌ای رایج و سنتی پایبندی دارند و در مقابل تغییرات سبک‌های تغذیه‌ای که در نتیجه توسعه و صنعتی شدن در حال وقوع است مقاومت نشان داده‌اند.