ارائه الگوی پارادایمی فرهنگ مالیاتی نزد مؤدیان مالیاتی شهر اصفهان (پژوهشی کیفی در حوزه جامعه‌شناسی اقتصادی)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

2 دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

3

4 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22084/csr.2020.19588.1672
چکیده

این مطالعه کیفی، با هدف کشف نظام معنایی مؤدیان مالیاتی در رابطه با پدیده مالیات و ارائه الگوی داده­بنیاد فرهنگ مالیاتی در بستر موردمطالعه به انجام رسید. روش مورداستفاده در این پژوهش، نظریه زمینه­ای به‌عنوان یکی از روش­های اصلی پژوهش کیفی است. داده­های این پژوهش از طریق مصاحبه عمیق و شیوه نمونه­گیری هدفمند- نظری با سی نفر از مؤدیان مالیاتی شهر اصفهان گردآوری و جهت تحلیل داده‌ها از سه شیوه کدگذاری باز، محوری و گزینشی و همچنین ابزار تحلیلی پارادایم استفاده شد. داده­های گردآوری‌شده در قالب تعدادی مقوله عمده و یک مقوله هسته کدگذاری و تحلیل شدند. الگوی پارادایمی ارائه‌شده شامل سه بعد شرایط، عمل- تعامل­ها و پیامدها است که بر مبنای نتایج پژوهش در بعد شرایط شامل شرایط علی (اقتصاد رانت­جویانه، نظام­مندی مالیات، شفافیت قوانین مالیاتی، اقتدارگرایی مالیاتی)، شرایط زمینه­ای (هزینه روانی تمکین، انصاف رویه­ای مالیاتی، کنش متقابل واگرا و اعتماد متقابل کنشگران) و شرایط مداخله­گر (عدالت مالیاتی، سلامت اقتصادی مسئولین، پاسخگویی مالیاتی و کارآمدی مصارف مالیات) در بعد عمل- تعامل (مالیات به‌مثابه نفع مشترک، مالیات به‌مثابه تکلیف و تمکین جبرمحور) و در بعد پیامدها (نارضایتی مؤدیان، غیرشفاف شدن فعالیت­های اقتصادی و تقویت اقتصاد سایه) است که حول یک مقوله هسته به نام «مطالبه­گری نامتوازن غیرهنجارمند» شکل گرفته­اند.