پیشبینیناپذیری سرنوشت جهان تندشونده
نویسندگان
1 استاد فیزیک و رئیس گروه فلسفة علم، دانشگاه صنعتی شریف
2 دانشیار پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، سازمان انرژی اتمی
3 دکترای فلسفة علم و فنّاوری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
چکیده
شتاب مثبت انبساط جهان، که در 1998 کشف شد، منجر به یک محدودیت یا افق مشاهدتی موسوم به افق رویداد کیهانشناختی میشود. به طوری که، مشاهدهپذیرهای کیهانی در حال خروج تدریجی از افق علّی ما هستند. لارنس کراس، کیهانشناس امریکایی، پیشبینی میکند که کیهانشناسان در آیندة دور، بر اساس شواهد آن زمان، معتقد به نظریة جهان استاتیک خواهند شد. در این مقاله با بررسی پیشفرضهای کراس نشان داده میشود که پیشبینی وی عدم قطعیت بالایی دارد، ضمن اینکه مردود یا مقبولبودن یک نظریة علمی در هر زمان، بر اساس شواهد تجربی در دسترس در همان زمان قابل بررسی است و لذا ادعای کراس، قابل مناقشه است. همچنین در این مقاله از این ادعا دفاع میشود که جهانِ تندشونده، در عین اینکه تحولی موجبیتی دارد، در چهارچوب کیهانشناسی مدرن سرنوشتی پیشبینیناپذیر دارد، زیرا انرژی تاریک، که عمدتاً مسئول تندشوندگی جهان درنظر گرفته میشود، ماهیتی نامعلوم دارد و توصیف آن صرفاً بر اساس یک رابطة پدیدارشناختی موقتی صورت میگیرد.
