مدل ریاضی برای بهبود عملکرد زنجیرهتأمین سبز با استفاده از مفهوم همزیستی صنعتی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ فناوریهای صنعتی، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ فناوریهای صنعتی، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22084/ier.2023.27680.2124چکیده
اکولوژی صنعتی، شناسایی و بهکارگیری راهکارهایی باهدف کاهش آثار زیستمحیطی محصولات و فرآیندهای سیستمهای صنعتی است. همزیستی صنعتی یک کاربرد عملی از اکولوژی صنعتی است که شرکتهای تولیدی با ایجاد یک شبکه، در زمینه تبادلات محلی آب، انرژی یا بازیافت ضایعات صنعتی، با یکدیگر همکاری میکنند. همزیستی صنعتی نقش مهمی در کاهش هزینههای کل در مدیریت زنجیرهتأمین سبز و پایداری آن دارد تحقیقات پیشین در زمینه مدیریت زنجیرهتأمین سبز، هریک بهنحوی با استفاده از ابزارهای مختلف به بهبود عملکرد آن پرداختهاند، اما کمتر به تأثیر مفهوم جدید و مؤثر همزیستی صنعتی پرداخته شده است. در پژوهش جاری برای اولین بار یک مدل ریاضی بهمنظور کاربرد مفهوم همزیستی صنعتی در مدیریت زنجیرهتأمین سبز باهدف حداقل کردن هزینههای کل با حداقل انتشار کربن ارائه شده است. مدل پیشنهادی تککالایی چنددورهای بوده و کمبود تقاضا مجاز است. بهمنظور اعتبارسنجی، مدل پیشنهادی در صنعت فولاد با 30 کارخانه طی 22 دوره برنامهریزی و با 15 نوع ماده اولیه بهکار گرفته شد. برای حل مدل از نرمافزار گمز استفاده شده است. نتایج حاصل از حل عددی مدل، بیشترین کاهش انتشار کربن و اثرات نامطلوب زیستمحیطی با حداقل هزینههای کل در کارخانهها را دارد. تحلیل حساسیت نشان داد که مقدار تابع هدف مدل نسبت به تغییرات پارامترهای مقدار محصول بازتولیدی، نرخ محصول برگشتی جمعآوری شده، مقدار محصول برگشتی، نرخ محصول دفع شده نهایی، جریمه پیشروی از حد مجاز انتشار کربن، بالا است. نتایج نشاندهنده همسویی سیاستهای مدیریت زنجیرهتأمین سبز و همزیستی صنعتی بود.
