زمانبندی تولید سلولی با درنظر گرفتن عوامل انسانی و زمان تحویل سفارشات
نویسندگان
1 کارشناسیارشد مهندسی صنایع، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه مهندسی صنایع و آینده پژوهی، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22084/ier.2023.27096.2101چکیده
مهندسی عوامل انسانی یک زمینه علمی مرتبط با فهم تعامل بین انسان و سایر عناصر یک سیستم در جهت آسایش و رفاه اپراتور و عملکرد کامل سیستم میباشد. هدف اصلی این پژوهش، زمانبندی تولید سفارشها و شیفتبندی اپراتورها در محیط تولید سلولی با درنظر گرفتن عوامل انسانی و با اهداف کمینه کردن دیرکرد تحویل محصولات و میانگین خستگی اپراتورها میباشد. در این پژوهش فاکتورهای انسانی خستگی، یادگیری و فراموشی در زمانبندی محیطهای تولیدی درنظر گرفته شده است و یک مدل برنامهریزی ریاضی عدد صحیح بههمراه الگوریتم ابتکاری افق غلطان برای حل مسأله ارائه میشود. بهمنظور اجرای آزمایشات عددی، 3 گروه مسائل نمونه بهصورت تصادفی تولید شد. الگوریتم افق غلطان در دو حالت همپوشانی و بدون همپوشانی روی مسائل نمونه اجرا شد و نتایج نشان داد که این الگوریتم در حالت بدون همپوشانی با طول ۲ دوره ازنظر زمان حل و اختلاف با جواب بهینه، مناسبترین حالت است. الگوریتم ابتکاری افق غلطان قادر است مسائل در ابعاد بزرگ را با خطای حداکثر 3% از جواب حل دقیق برای هریک از اهداف در زمان 5/5 دقیقه بهدست آورد درحالیکه زمان حل مدل برنامهریزی عدد صحیح در این ابعاد از مسائل حدود 2 ساعت است. نتایج خطیسازی مدل نشان داد که تبدیل متغیر پیوسته به عدد صحیح نسبت به روش مککورمیک کارایی بهتری دارد و تحلیل حساسیت روی پارامترهای مسأله نشان میدهد که ضریب خستگی دارای رابطه مستقیم با میزان دیرکرد سفارشات بوده و ضریب یادگیری دارای رابطه معکوس با دیرکرد سفارشات و میانگین خستگی اپراتورها میباشد.