تأمین‌ مالی زنجیره‌تأمین‌، راهکاری نوین برای بهبود سرمایه در گردش در زنجیره‌تأمین‌

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، دانشکدۀ صنایع، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ صنایع، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22084/ier.2023.27124.2104
چکیده

تأمین‌ مالی زنجیره‌تأمین‌، شامل مجموعه­ای از راهکار­های نواورانه و کوتاه­مدت به‌منظور بهبود سرمایه در گردش و ایجاد تنوع در منابع مالی شرکت­های دارای محدودیت سرمایه است. هدف این پژوهش، ارائه یک چارچوب جامع از ابعاد و مؤلفه­های تأثیرگذار بر طراحی و اجرای راهکارهای تأمین‌ مالی زنجیره‌تأمین‌ با تلفیق همزمان دیدگاه مبتنی‌بر دانش مالی و دیدگاه مبتنی‌بر زنجیره‌تأمین‌ است. در این پژوهش از روش فراترکیب و الگوی هفت مرحله­ای سندلوسکی و باروسو برای تحلیل محتوای مقالات استفاده شده است. بدین منظور، پژوهش­های مرتبط بین سال­های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱ فراخوانی شده و کدهای مربوطه استخراج شدند. پس از طبقه­بندی کدها، ۵ مقوله اصلی شامل: زنجیره‌تأمین‌ (طراحی، جریان­ها و مدیریت زنجیره‌تأمین‌)، ابزارهای تأمین‌ مالی (تأمین‌ مالی زنجیره‌تأمین‌ و تأمین‌ مالی مستقل)، بازیگران، عوامل و موانع پیشبرد و روش‌های مدل­سازی، شناسایی و مفاهیم مهم هر مقوله دسته­بندی شده و درنهایت یک چارچوب جامع حاصل گردید. پایایی این کدگذاری نیز با محاسبه شاخص کاپا در سطح اطمینان ۹۵ درصد تأیید شد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد اگرچه ابزارهای تأمین‌ مالی زنجیره‌تأمین‌ متعددی برمبنای حساب­های دریافتنی و پرداختنی طراحی شده­اند، اما راهکارهای تأمین‌ مالی داخلی از طریق استفاده از وجوه مازاد اعضای درون زنجیره‌تأمین‌ هنوز نوپا بوده و قابل توسعه هستند. همچنین براساس نیاز صنعت بانکی کشور به افزایش درآمد، در مدل­سازی ابزارهای تأمین‌ مالی زنجیره‌تأمین‌ خارجی، بانک‌های تجاری نیز می­توانند در کنار اعضای زنجیره‌تأمین‌ با نرخی بالاتر از نرخ بهره بدون ریسک، به بیشینه­سازی سود خود بپردازند.