ارائه مدل بهینه‌سازی استوار برای طراحی شبکه زنجیره‌تأمین حلقه بسته سبز کالاهای فاسدشدنی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

doi
10.22084/ier.2023.26822.2095
چکیده

آلودگی هوا و انتشارگاز CO2، یک مسأله مهم جهانی است، و کاهش انتشار کربن یکی از مهم‌ترین اهداف است. در زنجیره‌تأمین محصولات فسادپذیر، تحویل و توزیع موضوع بسیار مهمی است، که همواره بسیاری از پژوهشگران به آن توجه نموده‌اند. در این پژوهش برای مدل‌سازی زنجیره‌تأمین سبز، برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح مختلط استفاده نموده‌ایم، که شامل دو تابع هدف بیشینه‌سازی سود و کمینه‌سازی انتشار گاز CO2 است. به‌دلیل بروز پدیده‌های تصادفی، پارامترهای هزینه و قیمت به‌صورت غیرقطعی است که از رویکرد بهینه‌سازی استوار استفاده نموده‌ایم، و یک مدل جدید بهینه‌سازی استوار ارائه نمودیم. این مسأله در دسته مسائل ان پی هارد است و روش حل دقیق در ابعاد بزرگ کارآمد نیست. برای حل دقیق مسأله روش اپسیلون محدودیت و برای حل در ابعاد بزرگ الگوریتم‌های فراابتکاری ژنتیک مرتب‌سازی غیرمسلط، شبیه‌سازی تبرید چندهدفه و بهینه‌سازی ازدحام ذرات چندهدفه استفاده شد. به‌منظور دستیابی به بهترین و دقیق‌ترین جواب‌ها در الگوریتم‌های فراابتکاری، پارامترها با کمک طراحی آزمایش تاگوچی، تنظیم شد. باتوجه به نتایج حاصل از آزمون‌های محاسباتی، میانگین اختلاف با جواب بهینه 2/0 تا 8/0 درصد و در مدل‌های استوار 7/0 تا 9/0 درصد است، این مقدار قابل قبول است. کمترین زمان اجرا به‌ترتیب مربوط به الگوریتم شبیه‌سازی تبرید چندهدفه، ژنتیک مرتب‌سازی غیرمسلط و بهینه‌سازی ازدحام ذرات چندهدفه است، و کارآمدی این الگوریتم‌ها باتوجه به معیارهای استاندارد چندهدفه‌ تفاوت معنی‌داری ندارند