طراحی مدل دوراندیشی راهبردی در صنعت بیمه

نویسندگان

1 دانشیار،گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 مدرس، دانشگاه علمی-کاربردی استان ایلام، مرکز پارسیان(ایلام1)، ایلام، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام ،ایلام، ایران

doi
10.22070/cs.2025.20477.1432
چکیده

امروزه صنایع در محیطی پویا و غیرقابل‌پیش‌بینی با چالش‌هایی چون ناپایداری اقتصادی، شتاب فزاینده فناوری و رقابت شدید مواجه‌اند. در چنین شرایطی، دوراندیشی راهبردی به‌عنوان ابزاری کارآمد برای مدیریت ریسک و انطباق با تحولات، بسیار ضروری است. شرکت‌های بیمه نیز برای حفظ رقابت‌پذیری در این زیست‌بوم پیچیده، نیازمند بهره‌گیری از این رویکرد هستند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر طراحی مدل دوراندیشی راهبردی در صنعت بیمه است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از راهبرد نظریة داده بنیاد انجام‌شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 10 نفر از خبرگان و مدیران شرکت‌های بیمه در شهر تهران که به روش هدفمند انتخاب‌شده بودند، جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها بر اساس الگوی استراوس و کوربین (1998) صورت گرفت و نتایج کدگذاری در قالب 159 مفهوم اولیه، 42 مقولة فرعی و 20 مقولة اصلی دسته‌بندی شد. مدل به‌دست‌آمده شامل عوامل علّی: الزامات و فشارهای محیطی کلان، زیرساخت‌های نهادی-ساختاری، قابلیت‌های سازمانی و فرایند‌های تحلیل راهبردی است. پدیده محوری شامل پایش راهبردی و ریسک‌پذیری، همکاری راهبردی و سازگاری با تغییرات، نوآوری دیجیتالی و توسعه ظرفیت یادگیری است. عوامل مداخله‌گر در دو دسته عوامل درونی و بیرونی شناسایی شدند. راهبردها شامل نوسازی ساختاری و فرایندی، اتخاذ راهبردهای فناورانه و داده محور در سازمان، توسعة سرمایة انسانی و توانمندسازی هدفمند کارکنان و همچنین توسعة فرهنگی و مشتری محوری است. عوامل زمینه‌ای شامل ساختار حکمرانی و تصمیم‌سازی جمعی، زیست‌بوم تحول‌گرا و پیش‌بینی‌پذیر، توسعة دانشی و بالندگی سازمانی و زیرساخت‌های هوشمند تحول‌محور است. درنهایت، پیامدهای مدل عبارت‌اند از: شکل‌گیری سازمانی چابک و تاب آور، ارزش‌آفرینی و رهبری بازار و تصمیم‌سازی داده‌محور و اعتمادآفرین.