شناسایی و اولویتبندی موانع فروش محصولات سبز در ترویج الگوی مصرف پایدار با استفاده از روش بهترین- بدترین و تودیم فازی
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، مازندران، ایران.
2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی- بازاریابی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، مازندران، ایران.
doi
10.22070/cs.2025.20707.1440چکیده
در عصر حاضر، الگوی مصرف پایدار بهعنوان یک ضرورت جهانی برای مقابله با تخریب محیطزیست و دستیابی به اهداف توسعه پایدار شناخته میشود که یکی از مهمترین ابزارهای تحقق آن، محصولات سبز هستند. بااینحال، شکاف عمیق بین نگرش مثبت مصرفکنندگان و رفتار واقعی خرید، نشاندهندة وجود موانع ساختاری و عملیاتی پیچیده در مسیر فروش این محصولات است. ازاینرو، شناسایی موانع فروش محصولات سبز بهمنظور ترویج الگوی مصرف پایدار، گامی اساسی در کاهش این شکاف به شمار میرود. هدف این پژوهش شناسایی و اولویتبندی موانع فروش محصولات سبز با رویکرد اصلاح الگوی مصرف پایدار است. در راستای این هدف، ابتدا، موانع کلیدی فروش محصولات سبز و معیارهای ارزیابی آنها از طریق بررسی ادبیات پیشین شناسایی و با استفاده از روش دلفی فازی غربال شدند. در مرحلة بعد، عوامل منتخب با روش بهترین- بدترین فازی وزندهی شد. در گام پایانی، موانع فروش با بهرهگیری از روش تودیم فازی رتبهبندی شدند. در این پژوهش 8 مانع از 17 مانع غربالگری نهایی شدند. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که از میان هشت مانع نهایی، عدم اعتماد مشتریان به ادعاهای سبز بهعنوان مهمترین چالش و مانع فروش محصولات سبز شناخته شد. برندسازی ضعیف شرکت تولیدکنندة محصول سبز در رتبة دوم، بازار هدف محدود و تعریفنشده در جایگاه سوم و عدم تمایل مشتریان به تغییر عادتهای مصرفی در رتبه چهارم قرار گرفتند. یافتههای این پژوهش میتواند بهعنوان راهنمایی برای مدیران فروش در صنایع مختلف بهمنظور بهبود راهکارهای فروش محصولات سبز و ترویج الگوی مصرف پایدار مورداستفاده قرار گیرد.
