فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق، با استفاده از داده‌های NCEP/NCAR، نقش گردش‌های پوشن‌سپهر در بی‌هنجاری‌های زمستان‌ 1386 و 1388 بررسی می‌شود. بی‌هنجاری‌ میدان‌های باد و دما حاصل از برهم‌کنش امواج سیاره‌ای وردسپهر و شارش میانگین ابتدا در پوشن‌سپهر زمستانه ظاهر می‌شود و سپس گسترش پایین‌سوی آنها اقلیم سطحی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. سری زمانی هر کمیت هواشناختی شامل مجموعه‌ای از مدهای تغییرپذیری است. استخراج و تعیین سهم هر مد تغییرپذیری برای یک سری زمانی از یک کمیت دلخواه هواشناختی با استفاده از تابع‌های متعامد تجربی امکان‌پذیر است. نکته‌ بارز در مقایسه‌ مقادیر واریانس بین دو زمستان مورد بررسی، آن است که در زمستان 1386 واریانس مد پیشروی بی‌هنجاری ارتفاع در تراز hPa10 بزرگ‌تر از مقدار مشابه آن در زمستان 1388 است که این بیانگر قوی‌تر بودن تاوه‌ قطبی در این تراز در زمستان 1386 است. وجود تاوه‌ قطبی قوی تر در زمستان 1386 و رخدادهای گرمایش ضعیف، با بروز زمستانی سرد در منطقه شامل ایران همراه بوده است. ازسوی‌دیگر، حضور تاوه‌ قطبی به‌نسبت ضعیف در زمستان 1388، گرمایش زودرس و انتقال الگوی دو قطبی دما به عرض‌های بالاتر، موجب بروز زمستانی گرم در منطقه‌ شامل ایران شده است. نتایج حاصل از تابع‌های متعامد تجربی و فرایافت‌های اویلری نشان می‌دهد که وقوع (فقدان) گرمایش ناگهانی ضعیف یا قوی در اثنای زمستان موجب جابه‌جایی الگوی دوقطبی دمای سرد به عرض‌های پایین‌تر (بالاتر) و در نتیجه بروز زمستان سرد (گرم) در منطقه‌ می‌شود.