تأثیر قیمت‌گذاری و تبلیغات بر رقابت بین تولیدکننده و خرده‌فروش با وجود فروش مستقیم

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناسی ارشد مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی و آینده پژوهی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/ier.2022.21261.1951
چکیده

از آنجایی‌که همواره اعضای یک زنجیره، مانند تولیدکننده و خرده‌فروش در طول زمان و در یک فرآیند تکراری، با یکدیگر در تعامل (همکاری) و یا رقابت هستند، مدل‌سازی ساختار زنجیره‌تأمین در قالب بازی‌های پویا اهمیت و ضرورت بیشتری پیدا می­کند. افزایش دسترسی عموم به فضای مجازی و به‌تبع آن، افزایش خریدوفروش آنلاین و از طرفی افزایش تمایل تولیدکنندگان به برقراری ارتباط نزدیک­تر با جامعه مصرف، ساختار جدیدی را در چارچوب نظری زنجیره‌تأمین، تحت عنوان "بخش مستقیم یا آنلاین" پدیدار کرده است. با ایجاد بخش فروش مستقیم در یک زنجیره‌تأمین، خرده­فروش در جذب مشتری و نهایتاً سود بیشتر، خود را رقیب تولیدکننده می‌داند. تاکنون در هیچ‌کدام از مدل‌های ارائه‌شده در چارچوب نظری، رقابت بر سر قیمت‌گذاری و تبلیغات پویا در زنجیره‌تأمین دوبخشی مطرح نبوده است؛ بنابراین، اهمیت و هدف مقالۀ حاضر، بررسی رفتار تعادلی در زنجیره‌تأمین محصول قهوه با وجود فروش آنلاین است. همچنین متغیر حالت در این مطالعه، میزان اعتباری است که توسط تبلیغات سراسری برای تولیدکننده (نزد مشتری) حاصل می‌شود و این موضوع از وجوه تمایز مطالعۀ حاضر با تحقیقات پیشین محسوب می‌شود. از نتایج حاصل از بررسی مدل یکپارچه­ دیفرانسیلی در زنجیره‌تأمین صنعت فرآوری قهوه (بررسی موردی) می‌توان به بالاتر بودن قیمت تعادلی فروش آنلاین محصول نسبت‌به قیمت خرده‌فروشی آن اشاره کرد. همچنین، حجم تبلیغات تولیدکننده در بخش آنلاین از حجم تبلیغات محلی خرده‌فروش بیشتر بوده و حجم تبلیغات خرده‌فروش نیز از حجم تبلیغات سراسری تولیدکننده بیشتر می­باشد. در این مسأله، سود تولیدکننده در بخش آنلاین نیز همواره بیش از سود خرده‌فروش در بخش سنتی خرده‌فروشی است. تحلیل حساسیت سطوح تعادلی متغیرهای بهینه نسبت‌به تغییرات پارامترهای بازی نیز سه روند افزایشی، کاهشی و ترکیبی را در تغییرات سطوح تعادلی نسبت‌به افزایش مقدار پارامترهای مدل نشان می‌­دهد.