ارائه الگویی برای ارزیابی عملکرد کیفیت خدمات قطارهای مسافری از نگاه مسافران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22070/cs.2024.19370.1392چکیده
صنعت حملونقل یکی از ارکان اصلی رشد هر جامعه است و صرفهجویی در مصرف انرژی و کاهش آلایندگی، امتیازاتی هستند که هر کشوری میتواند با توسعه این صنعت به دست آورد. صنعت حملونقل ریلی در صورتی میتواند از رشد و توسعة خوبی برخوردار باشد که به کیفیت خدمات خود و رضایت مسافران بیشتر توجه داشته باشد. با وجود اهمیت ارزیابی عملکرد در رشد و توسعه این سازمانها مطالعات در این زمینه در داخل کشور محدود است. بنابراین، در این مطالعه رویکردی برای ارزیابی کمی خدمات کیفی قطارهای مسافری در یک مسیر پرتردد از نگاه مسافران و مبتنی بر تحلیل پوششی دادهها، پیشنهادشده است. برای این منظور ابتدا شاخصهای ارزیابی قطارها با مطالعه ادبیات موضوع استخراج و سپس مهمترین آنها بر اساس نظرات خبرگان و متخصصان حوزة حملونقل ریلی شناسایی شد. فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین وزن زیرمعیارهای شناسایی و استفاده شد و سطح مطلوبیت و رضایتمندی هر یک از شاخصها برای 16 نوع قطار مسافری به دست آمد. سپس برای تعیین کارایی قطارهای مسافری بر اساس کیفیت خدمات آنها، الگوهای خروجی محور در شرایط بازدهی نسبت به مقیاس ثابت و بازدهی نسبت به مقیاس متغیر مورداستفاده قرار گرفت. کارایی قطارها بر اساس این دو الگو محاسبه شد و با استفاده از روش اندرسون پیترسن رتبهبندی شدند. نتایج نشان داد از نگاه مسافران قطارهای صبا (عادی)، صبا (تندرو)، نور، زندگی، پرستو، فدک، پردیس، خلیجفارس بیشترین کارایی را دارند و صنعت حملونقل ریلی میتواند بهمنظور افزایش سودآوری، از نتایج بهدستآمده این مطالعه برای تعیین بهترین ترکیب استفاده از قطارها بهرهبرداری کند.