فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوآوری­‌ها، علوم نوین و علوم دیجیتال مبنای فناوری­‌ها و دانش موردنیاز فعالیت‌­های اقتصادی، به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه به‌منظور کسب مزیت‌های نسبی، به‌ویژه مزیت‌های نسبی اکتسابی هستند. نوآوری در محصولات از یک‌سو باعث افزایش تولیدات و کاهش وابستگی به واردات می­‌شود و از سوی دیگر به دلیل عرضه مازاد تولیدات در بازارهای جهانی موجب افزایش درآمد سرانه و درنتیجه، افزایش واردات کالا می­‌گردد. با به‌کارگیری نوآوری و فناوری‌های نوین، مسیر کسب مزیت‌های نسبی آشکار و عملی می‌شود. این پژوهش با هدف یافتن راهکار و ارائه پیشنهاد‌های سیاستی برای مدیریت واردات به‌منظور توسعه کشور، با استفاده از ابزارهایی مانند نوآوری، نرخ ارز دیجیتال و نرخ ارز مرسوم، آزادی اقتصادی و تشکیل سرمایه ناخالص (که در کنترل واردات مؤثرند) در 50 کشور برتر تولیدکننده علم انجام‌شده است. انتخاب این کشورها به دلیل قرابت و ارتباط مستقیم تولید علم و دانش با نوآوری و تولید محصولات فناورانه (مانند ارز دیجیتال) بوده است، ازاین‌رو، این تحقیق ماهیتی کاربردی دارد و با توجه به این‌که استفاده از داده­‌های آماری بدون دخل و تصرف در تخمین معادلات مدنظر به‌کاررفته است، ماهیتی توصیفی- تحلیلی دارد. داده‌های آماری متغیرهای وابسته و توضیحی از پایگاه‌های اطلاعاتی معتبری نظیر بانک جهانی، اطلس پیچیدگی اقتصادی و بنیاد هریتیج استخراج و مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. از تحلیل رگرسیون چند متغیره برای بررسی تأثیر صادرات، واردات، ارز دیجیتال، نوآوری و آزادی اقتصادی در گروه کشورهای منتخب طی دوره زمانی 2013 تا 2021 به روش گشتاورهای تعمیم‌­یافته با داده‌­های تابلویی- که به دلیل امکان استفاده هم‌زمان از داده­‌های سری زمانی و مقطعی در تخمین مدل بهینه می­‌باشند- برای ارزیابی و تخمین ضرایب متغیرها استفاده‌شده است. نتایج پژوهش نشان داد مؤلفه‌های زیر شاخص ورودی نوآوری (مانند نهاد حکمرانی، توسعه سرمایه انسانی و تحقیق، زیرساخت‌های فیزیکی و اطلاعات مجازی، سهولت برقراری بازار رقابتی و سهولت شروع کسب‌وکار) و زیر شاخص خروجی نوآوری، همراه با تشکیل سرمایه ثابت ناخالص، رابطه مثبت و معناداری با واردات دارند. به عبارت بهتر، سرمایه­‌گذاری و تمرکز بر نوآوری­‌ها و سرمایه‌­های داخلی در تولید و عرضه محصولات در بازارهای داخلی و بین­‌المللی علاوه بر خوداتکایی، منجر به افزایش صادرات، تولید ناخالص داخلی و توسعه اقتصادی می‌شود. از سوی دیگر، نرخ ارز مرسوم رابطه منفی و معناداری با واردات دارد؛ به این معنا که با افزایش نرخ ارز، واردات کاهش و صادرات افزایش‌ می‌یابد که این امر موجب ارزآوری بیشتر و رفاه اقتصادی می‌­شود. همچنین، رابطه ارز دیجیتال با واردات بر اساس ضرایب به‌دست‌آمده منفی است.