چرخۀ قدرت در سیستم بین المللی پیچیده و آشوبی و راهبردهای نقش یابی منطقه ای جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دکتری روابط بین‌الملل دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpq.2020.266575.1007316
چکیده

چرخۀ قدرت و فشارهای سیستمی ناشی از آن، در درون سیستم بین‌الملل آنارشیک، نقش‌یابی را در کانون طراحی راهبرد کلان کشورها قرار می‌دهد. تحول سیستم بین‌الملل از ساده به سیستمی پیچیده و آشوبی، چرخة قدرت و راهبردهای نقش‌یابی در آن را با ویژگی‌های نوینی از جمله تعریف در گسترۀ شبکه‌ای و بر مبنای قدرت هوشمند شبکه‌ای همراه ساخته است. مقالة حاضر با توجه به ناکارامدی ادبیات موجود در روابط بین‌الملل در تبیین چرخة قدرت و راهبردهای نقش‌یابی در سیستم‌های یادشده، سعی در ارائة مدل نظری نوین دارد. در این زمینه، شبکه به‌عنوان سازۀ سیستم بین‌الملل و چارچوب اساسی نقش‌یابی، پویایی و تنوع چرخۀ قدرت در سیستم شبکه‌ای و کارکرد شبکه در لبۀ آشوب؛ پویایی نقش‌یابی؛ و فشارهای سیستمی – شبکه‌ای و نقش‌یابی از طریق شبکه‌سازی؛ در کانون تحلیلی مقالة حاضر قرار دارد. از سوی دیگ،ر ایران به‌عنوان قدرت منطقه‌ای در حال رشد، با موضوع نقش‌یابی در وضعیت فشارهای سیستمی روبه‌روست که در ادبیات موجود، به آن توجه جدی نشده است. مقالة حاضر با بهره‌گیری از مدل نوین نظری که تدارک دیده است، چرخة قدرت و راهبردهای نقش‌یابی ایران را بررسی می‌کند. شبکه‌سازی، دیپلماسی شبکه‌ای و بازدارندگی شبکه‌ای، سه مدل نوآورانة مقاله در مورد نقش‌یابی ایران در وضعیت سیستم بین‌المللی پیچیده و چرخة قدرت در آن است.