بهینه‌سازی چندهدفه در طراحی شبکه زنجیره‌تأمین خرما

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

2 استاد دانشکده مهندسی و علوم، دانشگاه صنعتی مونتری، مکزیک

3 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استاد گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشکدگان‌ فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22084/ier.2022.26317.2091
چکیده

در سالیان اخیر، زنجیره‌های تأمین مواد غذایی و کشاورزی توجه محققان زیادی را به‌خود جلب کرده‌اند. زیرا این محصولات غالباً ارزش زیادی برای سهامداران خود فراهم می‌کنند. ازاین‌رو رویکرد جدیدی برای طراحی یک شبکه زنجیره‌تأمین حلقه بسته برای محصولات خرما در این مقاله توسعه یافته است. محصولات خرما و محصولات جانبی نیز در این شبکه برای استفاده در بازارهای هدف خود درنظر گرفته شده‌اند. دراین راستا، یک مدل ریاضی جدید برای بهینه‌سازی کل هزینه‌ها شامل هزینه‌های ثابت، هزینه‌های پردازش، هزینه‌های عملیاتی و هزینه‌های حمل‌ونقل در هردو جریان روبه جلو و معکوس فرموله شده است. نوآوری اصلی این مقاله درنظر گرفتن یک مدل شبکۀ زنجیره‌تأمین نوآورانه براساس ویژگی‌های منحصربه‌فرد محصول خرما بوده است. در این شبکه حلقه بسته، پایداری محصول خرما در شبکۀ زنجیره‌تأمین برای اولین‌بار مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین دراین مدل برای اولین‌بار جمع‌آوری پسماند محصولات به مراکز بازیافت معرفی گردیده و برای حل مدل پیشنهادی مسأله، مجموعه‌ای از الگوریتم‌های فراابتکاری و ترکیبی به‌همراه استفاده از سالور سیپلکس استفاده شده‌ است. در ادامه نیز برای اعتبارسنجی مدل پیشنهادی و عملکرد این الگوریتم‌ها، چندین اندازۀ مسأله تولید و برازش انجام گردید. برای دست‌یابی به نتایج بهینه، پارامترهای الگوریتم‌های پیشنهادی براساس روش تاگوچی تنظیم شده و در پایان تحلیل‌ حساسیت انجام شده که نتایج آن، کاهش معنی‌داری در هزینه‌های کلی صنعت خرما با درنظر گرفتن محصولات جانبی و جمع‌آوری زباله در جریان معکوس را نشان می‌دهند.