فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با عنایت به ابعاد گسترده و متعددی از بازاریابی در بافت اسلامی در پژوهش‌های داخلی و خارجی، نیل به تجمیع دقیق در مورد این مفهوم از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ بنابراین از اهداف اصلی پژوهش حاضر، کشف حوزه‌های پرتکرار و جدید در مطالعات بازاریابی در فرهنگ اسلامی در داخل کشور ایران است. جامعه مورد بررسی پژوهش حاضر مبتنی بر کلیه مقالات منتشرشده در پایگاه‌های جستجوگر نورمگز، مگیران،SID، سیویلیکا و پرتال جامع علوم انسانی است. به دلیل وجود مطالعات کمی و کیفی در مجموعه پژوهش‌های مورد بررسی از روش فراترکیب استفاده شد. پس از فیلترکردن موارد بر اساس شاخص‌های تعریف‌شده، نهایتاً تعداد 97 مقاله گزینش شد. بر اساس بررسی روند زمانی منتشرشده مقالات تا سال 1395 حالتی نسبتاً صعودی داشته و از سال 13955 تا 1400 روندی نزولی را در پیش گرفته است. بر اساس مضامین استخراج‌شده، تعداد 25 شاخص در دو مضمون اصلی و 6 مضمون فرعی استخراج گردید که تحت عنوان مباحث زیربنایی بازاریابی (نیاز و تقاضا) و مدیریت بازاریابی (آمیخته بازاریابی، محیط نزدیک، انواع بازاریابی و سایر موضوعات) نام‌گذاری شدند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده آمیخته بازاریابی در فرهنگ اسلامی با 89/31 درصد و مفهوم اخلاق و بازاریابی در فرهنگ اسلامی، سبک زندگی و مدیریت ارتباط با مشتری با 16/30 درصد بیشترین میزان توجه از سمت نویسندگان مقالات را به خودشان اختصاص داده­اند. از مضامین مهم دیگر می‌توان به الگوهای مصرف و پایداری اشاره نمود که در تجمیع پژوهش‌های حاضر دارای فراوانی قابل‌توجهی بودند. در مورد مفهوم بازاریابی در فرهنگ اسلامی و بر اساس تجمیع مقالات گزینش‌شده، بیشترین ارجاعات بر مبنای این سه مضمون بوده است: نیازها با محصولات و خدمات حلال- رضایت متقابل هر دو طرف یعنی فروشنده و خریدار- رسیدن به رفاه مادی و معنوی. نکته قابل‌توجه در مفهوم محصول حلال، فراتر از غذا و سبک زندگی دانسته­اند و به دلیل نحوه درک و تفسیر آن از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت بوده و بسیار پیچیده و پویا است. همچنین از شکاف­های اصلی پژوهش، عدم ورود به حوزه­های بخش‌بندی، هدف‌گذاری و موقعیت‌یابی است که می‌تواند بستری برای پژوهش­های آتی باشد.