قیمتگذاری و تعیین درجه سبز محصول در زنجیرههای تأمین رقیب با درنظر گرفتن دخالت دولت
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22084/ier.2021.24189.2023چکیده
در این پژوهش به بررسی سیاستهای قیمتگذاری و تعیین درجه سبز کالا در دو زنجیرهتأمین رقیب پرداخته میشود. هر زنجیره شامل یک تولیدکننده و یک خردهفروش است که یک کالای سبز را تولید کرده و به مصرفکننده نهایی میرسانند. کالاهای تولید شده توسط این دو زنجیره جایگزین یکدیگر هستند. این مسأله در دو حالت درنظر گرفته شده است؛ در حالت نخست فرض میشود تولیدکننده رهبر بازار است، اما در حالت دوم خردهفروش نقش رهبر بازار را عهدهدار خواهد بود. در هر دو حالت، دولت بهعنوان یک عامل قوی، بر بازار تأثیرگذار خواهد بود. نحوه تأثیرگذاری دولت بر زنجیرهها بدین صورت است که دولت با برقراری یک سیستم یارانه/جریمه و نیز تعیین یک حداقل درجه سبز مشخص برای کالاها، جریمه و یا یارنهای را برای هر تولیدکننده درنظر خواهد گرفت. در این پژوهش با توجه به قیمتهای عمدهفروشی و خردهفروشی و میزان یارانه و جریمه و همچنین توابع تقاضا، تابع سود تولیدکننده و خردهفروش ارائه میشود. سپس با استفاده از رویکرد نظریه بازیها، قیمتهای تعادلی عمدهفروشی و خردهفروشی و نیز درجه سبز تعادلی ارائه میشود. نتایج عددی نشان میدهد که بازی خردهفروش-استکلبرگ، شرایط بهتری را برای اعضای زنجیره و محیط زیست فراهم میکند و این تأثیر با میزان رقابت بین اعضا رابطه مستقیم دارد.