مقیاس بزرگی محلی (ML) برای البرز مرکزی
نویسندگان
1 موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
2 موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
doi
چکیده
مقیاس بزرگی محلی عمدتاً در محدوده بسامدی ( sec3-5/0) اندازهگیری میشود، از طرفی بسامد طبیعی اغلب سازهها در حدود 1 ثانیه است. در نتیجه گستره خسارت چندان با این مقیاس مرتبط نیست، بنابراین بهمنظور تحلیل مخاطره و مانند آن، تعیین بزرگی محلی برای زلزلههای رخ داده در هر منطقه مورد نیاز است. چون مقیاس بزرگی محلی بسیار متاثر از ساختار پوسته و زمینشناسی منطقه است بنابراین باید برای هر منطقه منحنی تضعیف امواج لرزهای منتشر شده بهدست آید. ما از دو روش پارامتری و ناپارامتری برای معکوسسازی و بهدست آوردن ضرایب منحنی تضعیف استفاده کردیم. وجود داده زیاد ثبت شده در مرکز لرزهنگاری کشوری، ما را بر آن داشت تا مبادرت به تعیین منحنی تضعیف و مقیاس ML برای البرز مرکزی کنیم. در این تحقیق از حجم عظیمی از داده که شامل 62523 لرزهنگاشت مربوط به 3889 زلزله میشود، استفاده شده است. دادهها مربوط به زمینلرزههایی است که در محدوده طول جغرافیایی o48 تا o55 درجه شرقی و عرض جغرافیایی o34 تا o38 درجه شمالی در بازه زمانی 02/03/1997 تا 13/03/2011 رخ داده و در شبکههای لرزهنگاری تهران، سمنان و ساری ثبت شدهاند. در این تحقیق برای هر شکلموج ثبت شده در لرزهسنج SS-1 که سرعتنگار است لرزهنگاشت ساختگی دستگاه وود-اندرسون تعیین و اطلاعات لازم از جمله بیشینه دامنه استخراج شده است. لازم به ذکر است دامنههای استخراج شده براساس روش اولیه ریشتر، یعنی بیشینه دامنه از خط مبنا تا پیک مولفههای افقی در گروه S و میانگین حسابی آنها برای بهدست آوردن مقادیر واسنجی (کالیبراسیون) مورد استفاده قرار گرفت. تابعهای تصحیح تجربی بهدست آمده از روشهای پارامتری و ناپارامتری بهترتیب عبارتاند از: -logA0=0.9819log(r/100)+0.0028(r-100)+3.0 -logA0=1.076log(r)+0.0029(r)+0.5580 که r فاصله کانونی برحسب کیلومتر و A0 دامنه برحسب میلیمتر است. منحنی تضعیف بهدست آمده در این تحقیق نشان میدهد که تضعیف امواج لرزهای در البرز مرکزی نسبت به ناحیه کالیفرنیا بیشتر است. مقدار Q با توجه به مقدار 0029/ 0k = بهدست آمده در روش ناپارامتری و استفاده از فرمول باکن و جوینز (1984) و فرض VS= 3.3 km/sec، برای تناوب یک ثانیه حدود 150 بهدست آمد. تغییرات زمینساختی پوسته منطقه بعد از پرکامبرین و فعالیتهای آتشفشانی در منطقه را میتوان از عوامل اصلی کم بودن مقدار Q برشمرد. تصحیحات ایستگاهی بهدست آمده نشان میدهد که ایستگاه انجیلو (ANJ) از شبکه لرزهنگاری سمنان و ایستگاه پرن (PRN) از شبکه لرزهنگاری ساری بهترتیب دارای تصحیحات ایستگاهی 725/0 و 378/0- واحد بزرگی هستند.