ارزیابی ظرفیتها و تنگناهای اخلاق هنجاری در سیاستورزی «اخلاق فایده- وظیفهگرایی» بهمثابۀ تمهیدی در جهت سازگاری اخلاق و سیاست
نویسندگان
1 دانشیار مطالعات منطقهای و روابط بینالملل، دانشکدۀ روابط بینالملل وزارت امور خارجه
doi
10.22059/jpq.2020.256233.1007248چکیده
سازگاری میان اخلاق و سیاست، ضرورتی مبرم در نیل به ساختارهای سیاسی و سیاستورزی اخلاقمحور است. بر این اساس، سه مکتب فضیلتگرایی، فایدهگرایی و وظیفهگرایی ارزیابی میشود تا ظرفیتها و تنگناهای هریک آشکار و تبیین شود. بدینمنظور از روش تحلیل مفهومی و ارزیابی انتقادی در بستر فلسفۀ تحلیلی استفاده شده است. برایند این پژوهش نشان میدهد که در راستای سازگاری اخلاق و سیاست، نمیتوان صرفاً به یکی از مکتبهای اخلاقیِ سهگانه بسنده کرد. راهحل پیشنهادی نویسنده، برگرفتن آموزههایی از فایدهگرایی و وظیفهگرایی در کنار« قاعدۀ زّرین» است تا از سویی امکانات این دو مکتب مورد بهرهبرداری قرار گیرد؛ از سوی دیگر، از تناقضها و ناسازگاریهای این دو در سیاستورزی اخلاقی فاصله گرفته شود. نقطۀ عزیمت این طرح تلفیقی، اخلاق سیاسی برخوردار از درونمایۀ نظری و توانمندی کاربردی در گسترۀ سیاست است.