مسأله‌ یکپارچه‌ی دریافت، تحویل و بازگشت وسایل‌نقلیه با محدودیت‌های بارگذاری سه‌بعدی و پنجره‌ی زمانی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/ier.2021.3926
چکیده

مسائل مسیریابی و بارگذاری، دو موضوع مهم‌ برای کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل محسوب می‌شود. در دهه‌ی‌ اخیر به‌دلیل نزدیک‌سازی مسائل مسیریابی وسایل‌نقلیه به دنیای واقعی، این مسائل را به‌صورت یکپارچه با یکدیگر درنظر گرفته‌اند. رعایت نکردن محدودیت‌های بارگذاری منجر به آسیب رسیدن به کالاها و یا استفاده‌ی کمتر از فضای وسیله‌نقلیه می‌شود که در هرکدام از حالت‌ها باعث خسارت و ایجاد هزینه‌ی اضافه می‌شود. در این مقاله برای اولین‌بار مسأله یکپارچه‌ی مسیریابی دریافت، تحویل و بازگشت با محدودیت‌های بارگذاری سه‌بعدی و پنجره‌ی زمانی درنظر گرفته شده که محدودیت‌های انباشت، جهت‌گیری، عدم‌بارگذاری مجدد و شرایط چند تحویلی در این مسأله مورد بررسی قرار گرفته است. هم‌چنین در این مطالعه، آیتم‌ها و کانتینرها ناهمگون درنظر گرفته شده‌اند. با بررسی ادبیات موضوع این مسأله در ادبیات موضوع مشاهده نگردید. برای این مسأله یک مدل برنامه‌ریزی عدد صحیح مختلط، یک الگوریتم ابتکاری و دو الگوریتم فراابتکاری برمبنای جست‌وجوی ممنوع و جست‌وجوی همسایگی متغیر ارائه شده است. الگوریتم‌های فراابتکاری در ابعاد کوچک با حل پایین حاصل از آزادسازی برخی محدودیت‌های مدل ارائه شده مورد ارزیابی قرار گرفته و در ابعاد بزرگ نیز دو الگوریتم فراابتکاری با یکدیگر مقایسه شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد متوسط درصد خطای نسبی در الگوریتم جست‌وجوی ممنوع و جست‌وجوی همسایگی متغیر به ترتیب برابر 96/0 و 88/0 می‌باشد. هم‌چنین الگوریتم جست‌وجوی ممنوع و جست‌وجوی همسایگی متغیر توانسته‌اند از 54 نمونه به‌ترتیب در 27 و 25 نمونه جواب بهتری ارائه دهند.