مناسبات امنیت و آزادی از دیدگاه سید قطب مبتنی بر نظریۀ استخدام علامه طباطبایی
نویسندگان
1 استاد دانشگاه باقرالعلوم
2 استادیار معارف اسلامی دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22059/jpq.2020.242042.1007137چکیده
کاربست مطالعات امنیتی نقش بسزایی در تنظیم روابط اجتماعی دارد. مناسبات امنیت و آزادی در جوامع بشری، از مباحث مطالعات امنیتی بهشمار میآید. شناخت دیدگاه اندیشمندان اسلامی در مورد نسبت امنیت و آزادی از جمله روشهایی است که در تنظیم آن نسبت راهگشاست.سید قطب از جمله اندیشمندانی است که در آثار خود به مباحث امنیتی پرداخته است. با وجود این، پژوهشهای اندکی در این زمینه صورت گرفته است. این مقاله درصدد است تا دیدگاه سید قطب را دربارۀ نسبت امنیت و آزادی در سه بُعد سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بهدست آورد. سؤالی که در اینجا مطرح میشود این است که مناسبات امنیت و آزادی در اندیشۀ سید قطب، چگونه است؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش برهان سبر و تقسیم و از نظریۀ استخدام علامه طباطبایی(ره) بهعنوان چارچوب نظری استفاده شده است. از مهمترین یافتههای این مقاله این است که هیچیک از امنیت و آزادی در اندیشۀ سید قطب بر یکدیگر تقدم ندارند، بلکه نسبتی تعاملی متعالی میان آن دو برقرار است و این نسبت به اعتقاد سید قطب، نشأتگرفته از کاربست قوانین اسلام دربارۀ هریک از امنیت و آزادی است و تنها در جامعۀ اسلامی است که چنین مناسباتی میان امنیت و آزادی برقرار میشود. نتایج این پژوهش ضمن ایجاد توسعۀ علمی در مباحث مربوط به امنیت و آزادی، در امر قانونگذاری و حل تزاحمات در نظام سیاسی کاربرد دارد.