محاسبه تانسور تنش براساس وارون‌سازی سازوکار کانونی زمین‌لرزه‌‌ها و کاربرد آن در منطقۀ مکران

نویسندگان

1 موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران

doi
چکیده

اطلاع از چگونگی تغییرات تنش در پوسته برای درک وضعیت ژئودینامیک و تحقیق زمین‌ساختی منطقۀ مورد بررسی لازم است. در این نوشتار ضمن بیان مبانی نظری وارون‌سازی تانسور تنش با استفاده از سازوکارهای کانونی زمین‌لرزه‌ها، به معرفی دو رویکرد خطی و غیرخطی در این موضوع پرداخته شده و دو روش برگزیده از هریک از این رویکردها به‌‌طور خلاصه توضیح داده شده‌‌اند. سپس هر دو روش روی یک مجموعه دادۀ شناخته شده که مربوط به درۀ دیکسی در ایالت کالیفرنیای ایالات متحد امریکا می‌شود، درحکم دادۀ مصنوعی آزمایش شده و نقاط قوت و ضعف روش‌‌ها مورد ارزیابی قرار گرفته است.. سپس با توجه به اهمیت منطقۀ مکران در جنوب ایران و پاکستان و نقش اساسی بررسی تنش در ارزیابی وضعیت زمین‌ساختی این منطقه، از داده‌‌های مربوط به منطقۀ مکران درحکم دادۀ واقعی برای پیاده‌‌سازی روش استفاده شد. در انتها براساس وارون‌سازی تنش با استفاده از سازوکارهای کانونی موجود در منطقه، راستای تنش در مکران غربی برابر با 4 ± 6/17 درجه، در مکران مرکزی 3 ± 2/38 درجه و در قسمت شرقی مکران 4 ± 0/157 درجه به‌دست آمده است.