فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

همة انرژی حاصل از انفجار  صرف خرد شدن توده‌سنگ نمی‌‌شود و بخش زیادی از آن صرف ایجاد لرزش زمین، انفجار هوا، پرتاب سنگ و مانند آن می‌‌شود. لرزش زمین حاصل از انفجار، همواره تهدیدی جدی برای سازه‌‌ها و منازل مسکونی اطراف محل انفجار به‌شمار می‌رود. از پارامترهای مهم در ارزیابی میزان لرزش زمین و خسارات وارده حاصل از انفجار، حداکثر سرعت ذرات و بسامد است. روابط عرضه شده برای طراحی الگوی انفجار براساس ویژگی‌‌های توده‌سنگ یا ماده منفجره است و در آنها تاثیر موج انفجار نادیده گرفته می‌شود. در این مقاله با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی داده‌‌های ثبت شده در معدن مس سرچشمه مورد آموزش قرار گرفت. در این شبکه پارامترهای فاصله از محل انفجار، حداکثر سرعت ذرات، بسامد غالب، چگالی ماده منفجره و حجم بلوک استخراجی درحکم ورودی و پارامترهای الگوی انفجار (فاصله ردیفی چال‌‌ها، فاصله چال‌‌ها در یک ردیف و وزن کل خرج مصرفی) خروجی شبکه هستند. شبکه با استفاده از الگوریتم پس‌‌انتشار خطا و با آرایش 3×10×12×14×16 آموزش داده شده است. به‌منظور کسب اطمینان از آموزش، شبکه براساس داده‌‌های کنترل، مورد آزمایش قرار گرفت و دستیابی به ضریب همبستگی 82/0، 71/0 و 76/0 به‌‌ترتیب برای وزن کل خرج، فاصله ردیفی چال‌‌ها و فاصله چال‌‌ها در یک ردیف ممکن شد.