بررسی اولیه تغییرات غلظت گاز رادون در چشمة آبگرم جوشان واقع در استان کرمان به‌منزلة پیش‌نشانگر زلزله برای زلزله‌های 9/4 ریشتری شهداد و 3/4 ریشتری اردیبهشت 1388 سیرچ

نویسندگان

1 دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان، کرمان، ایران

2 مرکز بین المللی علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، کرمان

3 مرکز بین المللی علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، کرمان

4 دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان، کرمان، ایران

5 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، گروه فیزیک، کرمان، ایران

6 مرکز بین المللی علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، کرمان

doi
چکیده

یافتن روش‌های قابل اطمینان به‌منظور پیش‌بینی کوتاه‌مدت زمین‌لرزه‌‌‌ها از مهم‌ترین رهیافت‌هایی است که سال‌ها است دانشمندان به دنبال آن هستند. در این میان، نا‌هنجاری‌های ژئوشیمیایی، از جمله تغییرات در میزان گاز رادون خروجی از زمین، ناشی از فعالیت‌های زمین‌ساختی و لرزه‌زمین‌ساختی را می‌توان درحکم یکی از روش‌های نوین و قابل بررسی در این راستا معرفی کرد. از این رو، در این مقاله، ضمن معرفی اولین ایستگاه پایش پیوسته غلظت گاز رادون روی چشمه‌‌های آبگرم در کشور، زلزله‌‌های رویداده و داده‌‌های ثبت شده پیرامون غلظت گاز رادون ایستگاه فوق، در بازه‌‌های زمانی 11/2/88  تا 29/2/88 ، مورد بررسی قرار می‌‌گیرد. از میان زلزله‌‌های روی‌ داده در این مدت، تنها دو زلزله 9/4 و3/4 ریشتری، با فاصله رومرکزی 21 و 5 کیلومتری نسبت به ایستگاه پایش، که به‌‌ترتیب در تاریخ‌های 21/2/88 و 22/2/88 به وقوع پیوسته‌اند، قابلیت تاثیرگذاری روی غلظت گاز رادون  اندازه‌گیری شده را طبق مدل‌های تنش- واتنش موجود داشته‌‌اند. ثبت بی‌هنجاری در داده‌‌های  اندازه‌گیری شده غلظت گاز رادون، چند روز قبل از بروز این دو زلزله، می‌‌تواند بیانگر نقش پیش‌نشانگری گاز رادون برای زلزله‌های فوق باشد. مقادیر ثبت شده، دو  بی‌هنجاری با تغییرات نسبی 40 درصدی گاز رادون، به‌‌ترتیب یکی در روز 15/2/88 و دیگری در روز 19/2/88 را نشان می‌‌دهد. داده‌های فوق نیز همانند داده‌های دوره‌‌های پیشین، به‌‌خوبی نشان می‌دهد که بین تغییرات نسبی گاز رادون و رویداد زلزله در این منطقه، ارتباط وجود دارد.