چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی دیپلماسی تمدنی ایران در منطقة آسیای مرکزی و شبه‌قاره: پیشنهادهایی برای پیشبرد بهتر امر

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی گروه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه یزد

2 استاد مطالعات منطقه‌ای دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpq.2020.249122.1007200
چکیده

امروزه کشورها با هدف پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود از ابزارهای مختلفی استفاده می‌کنند. در این زمینه منابع و قدرت فرهنگی و تمدنی که از آن به‌عنوان قدرت نرم نیز نام برده می‌شود، می‌تواند تاکتیک مؤثری برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی یک کشور باشد. ایران نیز قادر است در منطقة آسیای مرکزی دیپلماسی تمدنی را به‌کار گیرد. دلایل این امر چندگانه بوده و ناشی از تسلط حکومت‌های ایرانی و اسلامی در آسیای مرکزی است. طبیعی است که ایران برای پیشبرد دیپلماسی تمدنی خویش با چالش‌ها و فرصت‌هایی روبه‌روست، در این از مهم‌ترین فرصت‌های پیش‌ روی ایران ظرفیت‌هایی همچون میراث مشترک تاریخی، بافت اسلامی منطقه و ریشه‌های مشترک قومی-نژادی است؛ البته ایران در این زمینه با چالش‌هایی روبه‌روست. برای مثال حکومت‌های سکولار منطقه، حضور گستردة تمدن‌هایی چون تمدن غربی و دیگر تمدن‌ها در این زمینه قابل بیان است. کم کردن چالش‌ها با هدف افزایش فرصت‌ها، هنر دیپلماسی تمدنی است که با سرمایه‌گذاری و نگاه راهبردی و بلندمدت امکان‌پذیر است. هدف این پژوهش بررسی فرصت‌ها و چالش‌های پیش روی دیپلماسی تمدنی ایران در منطقة آسیای مرکزی است. روش پژوهش، توصیفی و تحلیلی است.