کاربرد روشهای آماری در تحلیل نوسانهای اوزون وِردسپهری
نویسندگان
1 اداره هواشناسی استان اصفهان
2 اداره هواشناسی کشاورزی استان گیلان
doi
چکیده
اوزون وِردسپهری (تروپوسفری) سبب بروز مشکلات تنفسی میشود و پوششهای گیاهی را تحت تاثیر قرار میدهد. در این پژوهش مدلهای آماری براساس مقادیر متغیرهای هواشناختی و آلایندههای جوّی برای پیشبینی تغییرات غلظت اوزون وِردسپهری در اصفهان در مقیاسهای زمانی ساعتی و روزانه عرضه شده که طیف وسیعی از مدلهای رگرسیونی خطی چندمتغیره را شامل میشود. نتایج روشن ساخت که بین تغییرات اوزون و متغیرهای هواشناختی و آلایندههای جوّی همبستگیهای معنیدار وجود دارد لیکن هیچیک از مدلها توانایی تبیین سهم بزرگی از واریانس مقادیر اندازهگیری شده اوزون وِردسپهری در اصفهان را نداشتند. محاسبه یک مدل غیرخطی دومتغیره اگرچه توانست حالت کلی نوسانهای ذاتی اوزون را نشان دهد، اما بهدلیل وجود نوسانهای نامنظم در دادههای ساعتی نتوانست مدلی مناسب برای پیش بینی غلظت اوزون وِردسپهری باشد. بیشتر مدلها نشان دادند که افزایش دما و رطوبت، بیشترین سهم را در تشکیل اوزون وِردسپهری دارند و فشار سطح دریا در تحلیلهای نقطهای دارای کاربرد چندانی نیستند. همچنین افزایش غلظت ترکیبات اکسیژندار نیتروژن، تولید اوزون وِردسپهری را افزایش میدهد. در مقیاس روزانه گاز کربن مونوکسید و دما توانستند بهترین توجیه را برای غلظت اوزون وِردسپهری بهدست دهند.