طراحی یک زنجیره‌تأمین‌ چهار سطحی دارو با در نظر گرفتن اهداف اقتصادی، اجتماعی و رضایت مناطق

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی صنایع، مدیر فناوری اطلاعات دانشگاه قم

doi
10.22084/ier.2020.19597.1875
چکیده

در این مقاله یک مدل جدید برنامه‌ریزی چندهدفه برای طراحی یک شبکه زنجیره­تأمین‌‌ چهار سطحی دارو در چند دوره و برای چند محصول فاسدشدنی توسعه داده می­شود. سطوح زنجیره شامل تأمین‌‌کنندگان، تولیدکنندگان، مراکز توزیع و خرده‌فروشان است. این مدل به تصمیم­گیری یکپارچه مسائل مکان­یابی­ مراکز تولید و مراکز توزیع دارو، تخصیص بهینه آن‌ها به یکدیگر به‌منظور حمل‌ونقل مناسب داروها در بین سطوح، تعیین مقدار بهینه­ی تولید و حمل‌ونقل در بین تسهیلات و نیز تعداد بهینه­ی استخدام و اخراج نیروی کار برای تولید بهینه محصولات دارویی کمک می­کند. همچنین مراکز تولید و توزیع دارای سطح تکنولوژی مختلف جهت تأسیس هستند. اهداف مسئله شامل کاهش هزینه­های زنجیره همراه با کاهش اختلاف بیکاری و تأمین‌ دارو در بین مناطق مختلف و افزایش رضایت مناطق مختلف با توجه به اهمیت تأمین‌ هرچه بیشتر دارو است. به‌دلیل NP-hard بودن مسئله و عدم کارایی روش­های دقیق، یک روش فراابتکاری مبتنی بر الگوریتم ژنتیک برای حل مسئله معرفی و عملکرد آن در طیف گسترده­ای از مسائل نمونه­ای تک­هدفه و دوهدفه بررسی می­شود. نتایج نشان می­دهد وجود هدف بیشینه کردن رضایت مناطق و کاهش اختلاف آن بین مناطق مختلف اهمیت بالایی در زنجیره­تأمین‌‌ دارو دارد. علاوه بر آن، کاهش اختلاف بیکاری بین مناطق مختلف باعث بهبود سطح اشتغال و وجود تعادل در مسئولیت­های اجتماعی زنجیره می­شود. همچنین الگوریتم پیشنهادی قادر است مسائلی با سایز بزرگ را هم به‌صورت تک­هدفه و هم دوهدفه درزمانی کم و جوابی کارا حل کند