پوپولیسم سیاسی- اقتصادی و فرهنگی، دموکراسی و توسعه

نویسندگان

1 استاد علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpq.2019.268181.1007328
چکیده

پوپولیسم، پدیده‌ای است با ریشه‌های عمیق تاریکی و اجتماعی که با داعیة اعادة حاکمیت به مردم و با شعار عدالت، توده‌های فقیر و محروم و به‌حاشیه‌رانده را علیه نخبگان حاکم بسیج می‌کند و اکنون به پدیده‌ای جهانی و علیه جهانی شدن، تبدیل شده است. مقالة حاضر می‌کوشد معنا و ویژگی‌ها و زمینه‌های تاریخی و اجتماعی و فکری پوپولیسم را، به‌ویژه در آمریکای لاتین، با این پرسش محوری که چه رابطه و نسبتی با دموکراسی و توسعه دارد، بررسی کند. به‌نظر می‌رسد که پوپولیسم در پیوند با چپ‌گرایی یا بنیادگرایی مذهبی یا ناسیونالیسم رمانتیک، با دامن زدن به هیجانات توده‌ای و تشدید شکاف‌های هویتی و قومی- نژادی و فرقه‌ای و اجتماعی، نظم و ثبات سیاسی و حاکمیت قانون و انباشت سرمایه را تضعیف  می‌کند و به‌شدت مانع تحقق توسعه و در نتیجه دموکراسی در کشورهای جهان سوم می‌شود.