طراحی و آزمودن الگویی از برخی پیامد‌های فشارزا‌های چالشی و فشارزا‌های بازدارنده در کارکنان گروه ملی صنعتی فولاد ایران

نویسندگان

1 داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﭼﻤﺮان اهواز

2 داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﭼﻤﺮان اهواز

3 داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﭼﻤﺮان اهواز

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و آزمودن الگویی از برخی پیامدهای فشارزاهای چالشی و فشارزاهای بازدارنده در کارکنان گروه ملی صنعتی فولاد ایران در شهر اهواز است. متغیرهای پیامد عبارت هستند از قصد ترک شغل، سلامت روان، رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی، عزت­نفس سازمان­محور و اضطراب. شرکت‌کنندگان شامل 257 نفر از کارکنان گروه ملی صنعتی فولاد ایران بود که به­روش تصادفی طبقه­ای انتخاب شدند که 91.8% مرد و میانگین سنی آن­ها نیز 32 سال بود. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه­های فشار روانی چالشی/ بازدارنده (لی­پاین، لی­پاین و جکسون، 2004)، افسردگی اضطراب فشار روانی (لوی­باند و لوی­باند، 1995)، قصد ترک شغل (کامن، فیچمن، جنکینز و کلش، 1979)، فرم کوتاه زمینه­یابی سلامت (ویر، کوزینسکی و کلر، 1996)، عملکرد شغلی (ویلیامز و اندرسون، 1991) و عزت­نفس سازمان­محور (پیرس و گاردنر، 1989) استفاده شد. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری (SEM) و با استفاده از نرم­افزار AMOS ویراست 21 انجام گرفت. روابط واسطه­ای در الگوی پیشنهادی با استفاده از روش بوت استراپ آزموده شدند. یافته­ها نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش خوبی با داده­ها برخوردار است. برازش بهتر از طریق همبسته کردن خطاهای دو مسیر حاصل شد. نتایج نشان داد فشارزاهای چالشی اثر مثبت معنی­دار و فشارزاهای بازدارنده اثر منفی معنی­داری بر رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی و عزت­نفس سازمان­محور دارند. هم­چنین اثر مثبت فشارزاهای بازدارنده بر قصد ترک شغل و اضطراب و اثر منفی این فشارزاها بر سلامت روان بودند. و نشان داده شد که اضطراب بر قصد ترک شغل اثر مثبت مستقیم و بر سلامت روان، رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی و عزت­نفس سازمان­محور اثر منفی مستقیم دارد. نتایج مربوط به روابط غیرمستقیم نیز اثر فشازاهای بازدارنده را بر سلامت روان، رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی و عزت­نفس سازمان­محور از طریق اضطراب مورد تأیید قرار دادند.