ارزیابی روش‌های زمین‌‌آماری مکانی در تعیین الگوی فضایی بارش: تحقیق موردی حوضه‌آبریز دریاچه نمک

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، ایران

2 موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، ایران

doi
چکیده

اندازه‌گیری‌ها و برآورد مقدار متغیرهای طبیعی در محدوده مکان و زمان در معرض عدم‌‌قطعیت‌های قابل‌توجهی است. ازاین‌رو ارزیابی کمی مکانی عدم‌‌قطعیت‌ها و مدل‌سازی ویژگی‌های آماری این متغیرهای طبیعی و تأثیر آنها بر نتایج برآورد اهمیت قابل‌‌توجهی دارد. روش‌های زمین‌آماری مکانی و مکانی- زمانی مانند روش بیشینه آنتروپی بیزی (Bayesian Maximum Entropy,BME) در یک چارچوب کلان و روش‌های کریجینگ، پاسخی آماری به این نیاز فنی است. در این مقاله به منظور درون‌یابی‌های مکانی ، ابتدا اطلاعات داده‌های مربوط به ایستگاه‌های باران‌سنجی در 105 ایستگاه در محدوده حوضه آبریز دریاچه نمک و حوالی آن مورد بررسی قرار گرفته است و سپس با استفاده از روش‌های بیشینه آنتروپی بیزی مکانی و کریجینگ در حالت تک‌‌متغیره و بیشینه آنتروپی بیزی و کریجینگ همبسته (Cokriging) در حالت دومتغیره با استفاده از الگوی تغییرات ارتفاعی به منظور تبیین الگوی بلندمدت بارش براساس فن صحت‌‌سنجی تقاطعی مورد تحلیل قرار گرفته است. علاوه بر این در روش بیشینه آنتروپی بیزی با در ‌نظر ‌گرفتن داده‌های قطعی و غیرقطعی در محدوده مورد تحقیق به بررسی تغییرات عدم‌‌قطعیت نیز پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد که به‌‌رغم دقت مناسب کریجینگ (در دو حالت تک‌‌متغیره و دومتغیره)، روش بیشینه آنتروپی بیزی سطح دقیق‌تری از محاسبات را به‌دست داده است.