تأثیر کلریدکلسیم بر صفات مورفوفیزیولوژیک، بیوشیمیایی و انباشت برخی عناصر در گیاه لوبیاقرمز رقم گلی (Phaseolus vulgaris L.) تحت تنش کلریدسدیم

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران

2 دانشگاه علوم پزشکی قزوین

3 دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

doi
10.22067/ijpr.v12i1.84637
چکیده

کلریدسدیم به عنوان یک تنش محیطی، نقش مهم و محدودکننده­ای بر فرایندهای رشد و نموی گیاه دارد. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر کلسیم (CaCl 2 ) در بهبود آسیب‌های ناشی از یون سدیم در گیاه لوبیاقرمز ( Phaseolus vulgaris L. cv. Goli) در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهی دانشکده علوم پایه دانشگاه فردوسی مشهد در سال1391 انجام شد. سطوح مختلف کلریدسدیم (شامل0، 50،100 و150 میلی­مولار NaCl) و کلرید­کلسیم (شامل 15 و 10، 5، 0 میلی­مولار CaCl 2 ) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرارگرفتند. در طول دوره آزمایش گیاهان در فیتوترون با شدت نور تقریبیµmol.m 2 .s -1 600 و طول دوره روشنایی و تاریکی به‌ترتیب 16 و 8 ساعت رشد نمودند. تنش شدید کلریدسدیم (150 میلی­مولار)، صفات مورفولوژیکی مهم شامل ارتفاع گیاه (49درصد)، سطح برگ (51 درصد)، وزن خشک ریشه (68 درصد) و بخش­ هوایی (35 درصد) و مجموع طول ریشه­ها (35 درصد) را نسبت به شاهد کاهش داد و صفاتی مانند مقدار سدیم برگ، پرولین و آنزیم پلی­فنول­اکسیداز را به‌ترتیب 3/ 8، 78/0 و 75/1 برابر نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. کاربرد یون Ca 2+ به‌ویژه در غلظت10میلی­مولار، به مقدار زیادی آسیب­های ناشی از تنش کلریدسدیم را بر صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه لوبیا کاهش داد. در این ارتباط برخی صفات مانند وزن خشک برگ، ارتفاع گیاه، سطح برگ، شاخص پایداری غشاء، محتوای نسبی آب برگ و میزان کلروفیل کل به‌ترتیب به مقدار 17، 25، 8، 5، 4 و 15 درصد در نتیجه کاربرد یون Ca 2+ نسبت به شرایط عدم کاربرد کلسیم افزایش داشتند.