تفسیر بی‌هنجاری‌ مغناطیسی معدن مروارید زنجان با استفاده از روش‌ گرادیان کامل نرمال

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، ایران

4 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
چکیده

روش گرادیان کامل نرمال شده (NFG) به صورت گسترده در روش‌های پتانسیل، به‌خصوص روش مغناطیس‌سنجی به کار برده می‌شود. ازآنجاکه در تهیه نقشه‌های ادامه فروسو محاسبات در بعد بسامد صورت می‌گیرد، اثر نوفه به شدت باعث تخریب این نقشه‌ها می‌‌شود؛ درنتیجه، تفسیر داده‌های مغناطیس با استفاده از روش NFG صورت می‌پذیرد. در این روش با استفاده از بسط فوریه سینوسی داده‌های مغناطیسی، مشتقات جهتی این داده‌‌ها محاسبه می‌شود و با نرمال کردن این خروجی‌ها نسبت به هم، نقشه NFG به‌دست می‌آید. با استفاده از این روش می‌توان موقعیت، عمق مرکز و فاصله تا سطح بالای توده کانسار‌ها را برآورد کرد. یکی از مهم‌ترین پارامترها در تعیین شکل دقیق توده دارای بی‌هنجاری، به‌خصوص در برآورد عمق توده، به کارگیری درست عدد هارمونیک در رابطه NFG می‌باشد. در این مقاله، این روش بر روی داده‌های مصنوعی بدون نوفه و نوفه‌دار آزمایش شده است و بعد از کسب نتایج رضایت‌بخش، به صورت دو و سه‌‌بُعدی روی داده‌های واقعی، یعنی تودة مغناطیسی معدن مروارید زنجان اجرا شده است. نتایج حاکی از این است که این روش به خوبی توصیفی کلی از وضعیت نهشته به ما می‌‌دهد و می‌توان آن را درحکم یک روش سریع، در تفسیر داده‌های مغناطیسی به‌کار برد. با توجه به خروجی حاصل شده، نهشته معدن مروارد دارای شیب تندی است که فاصله تا سطح بالای توده کانسار کم و تا عمقی حدود 100 متر نیز گسترش دارد. نتایج حفاری و کارهای صورت گرفته، نشان از نهشته‌ای با شیب در حدود 78 درجه دارد که عمق آن متغیر است و با میانگین حدود 6 متر، به خوبی با نتایج به‌دست آمده از روش NFG مطابقت دارد.