بررسی تغییرات روزانه و فصلی محتوای کلی الکترون یونسپهر و ارتفاع بیشینه لایه F2 یونسپهری در منطقه تهران و مقایسه آن با مدل یونسپهری IRI-2007
نویسندگان
1 مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
2 مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
3 مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
doi
چکیده
ارتفاع بیشینه لایه F2 یونسپهر (یونسفر) اطلاعات مفیدی درارتباط با بادهای نصفالنهاری که در یونسپهر و گرمسپهر (ترموسفر) میوزند به دست میدهد. همچنین این عامل در اجرای مدلهای گردش کلی گرمسپهر (thermospheric general circulation models) از پارامترهای اساسی است. بهعلاوه برهمکنش بین یک سیگنال رادیویی و ذرات باردار در محیط یونسپهر میتواند منجر به تغییر قابل توجهی در دامنه، فاز، قطبش و چرخش فاراده در سیگنال حامل شود که مقادیر این تغییرات تابعی از محتوای الکترون کلی یونسپهر است. در این پژوهش ارتفاع بیشینه لایه F2 یونسپهری در منطقه تهران از تابستان 1385 تا تابستان 1386 مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین محتوای کلی الکترون یونسپهر در چهار روز از فصلهای متفاوت سال محاسبه میشود. بهعلاوه مقادیرخروجی حاصل از پیشبینی ارتفاع بیشینه لایه F2 یونسپهری و محتوای کلی الکترون یونسپهر در بازه زمانی مشابه توسط مدل IRI-2007، با مقادیر حاصل از محاسبات در ایستگاه یونسپهر موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران مورد مقایسه قرار می گیرد. در اجرای مدل IRI-2007 فقط ا زیرروال CCIR در پیشبینی ارتفاع بیشینه لایه F2 یونسپهر مورد استفاده قرار گرفته است. محاسبهها نشان میدهند که مقادیر ارتفاع بیشینه لایه F2 محاسبه شده از رابطه شیمازاکی مقادیر بیشتری نسبت به رابطه بیلیتزا در هنگام روزنتیجه میدهد، درحالیکه مقادیر ارتفاع بیشینه لایه F2 یونسپهری محاسبه شده از این دو رابطه، در ساعتهای شب مقادیر یکسانی دارند. همچنین نتایج روشن میسازد که حدود دوسوم از محتوای کلی الکترون یونسپهر در بخش بالایی یونسپهر و حدود یکسوم باقیمانده از محتوای کلی الکترون یونسپهر در بخش پایینی یونسپهر واقع شده است و تغییرات محتوای کلی الکترون یونسپهر در ساعتهای روز نوسان شدیدی را نشان میدهد، درحالیکه در ساعتهای شب تغییرات کمی را شاهد هستیم.