فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه و شناسایی تنوع و ترکیب علف‌های‌هرز یک منطقه کشاورزی، می‌تواند در تعیین راهکارهای مناسب برای مدیریت علف­های‌هرز در مزارع آن منطقه مفید واقع گردد . به‌منظور ارزیابی تنوع گونه‌ای و پراکنش علف‌های‌هرز مزارع لوبیا شهرستان ازنا در استان لرستان از 34مزرعه در سال 1393 نمونه‌برداری به‌عمل آمد و داده­های به‌دست‌آمده جهت محاسبه شاخص­های تنوع و غنای گونه­ای مورد استفاده قرار گرفتند . در این بررسی تعداد 23گونه علف‌هرز متعلق به 14خانواده مختلف گیاهی در سطح مزارع لوبیا ارزیابی، جمع‌آوری و شناسایی گردید . بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از بین علف­های‌ هرز مشاهده‌شده در مزارع لوبیا 78‌درصد را علف‌های‌هرز دولپه‌ و 22‌درصد را تک‌لپه‌ای‌ها تشکیل دادند . بر اساس نتایج، 65‌درصد علف­های‌هرز مشاهده‌شده در مزارع لوبیای شهرستان ازنا، یکساله و بقیه دو یا چندساله بودند . از بین علف‌های‌‌هرز شایع در سطح مزارع لوبیا، گونه‌های پیچک‌صحرایی ( Convolvulus arvensis L . )، کنف‌‌‌وحشی( Hibiscus trionum L . ) و تاج‌خروس وحشی ( Amaranthus retroflexus L . ) بیشترین و گونه‌های شنگ( Tragopogon pratensis L . ) و تاجریزی ( Solanum nigrum L . ) کمترین تراکم، یکنواختی و فراوانی گونه را به خود اختصاص دادند . تجزیه خوشه‌ای داده‌ها نشان داد که علف‌های‌هرز موجود در مناطق مختلف شهرستان ازنا با توجه به شاخص­های مورد مطالعه در چهار گروه مختلف طبقه‌بندی می‌شوند . بیشترین تنوع گونه‌ای سیمسون (94/0) به منطقه جنوب‌غربی و کمترین میزان تنوع گونه‌ای (86/0) به مناطق جنوب‌شرقی اختصاص داشت . بیشترین غنای گونه‌ای علف‌هرز (5/27)، به مزارع لوبیا مناطق جنوب‌غربی و کمترین غنای‌ گونه‌ای در جنوب‌شرقی (14/17) این شهرستان مشاهده ‌شد . در بین گونه‌های با بیشترین تراکم، غالبیت در سطح مزارع لوبیا با خانواده گندمیان با میانگین 5/6 بوته در مترمربع بود . براساس نتایج به‌دست‌آمده، مهم‌ترین علف‌های‌هرز سمج مزارع لوبیا در این شهرستان را پیچک‌صحرایی ( Convolvulus arvensis L . )، قیاق ( Sorghum halepense (L . ) Pers . )، پنجه‌مرغی ( Cynodon dactylon (L . ) Pers . ) و سوروف ( Echinochloa crus-galli (L . ) Beauv . ) تشکیل می‌دادند .