بازاندیشی در تکثرگرایی وجودشناختی: نقد دو پیش‌فرض نادرست

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری منطق فلسفی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.30479/wp.2025.21292.1134
چکیده

تکثرگرایی وجودشناختی، رویکردی در فراوجودشناسی است که دهه‏ای از معرفی نظام‏مند آن می‏گذرد، اما هنوز صورت‏بندی‏ای دقیق و شرح و تبیینی به‏سامان، از آن در دست نیست. همچنین، ازآنجاکه تکثرگرایی وجودشناختی ادبیاتی نو را در فلسفه تحلیلی موجب شده، این باور را القا کرده که رویکردی نوپا در وجودشناسی است که پیشینه و سابقه‏ای چشم‏گیر ندارد. مقاله پیش رو وقف همین دو کار شده است؛ نخست، نشان داده که چگونه تکثرگرایی وجودشناختی در دوره‏های گوناگون تاریخ فلسفه، طرفدارانی برجسته داشته، به‏گونه‏ای‌که می‏توان گفت رویکرد غالب در تاریخ وجودشناسی است. دوم، نشان داده که تکثرگرایی وجودشناختی در دهه گذشته در دو صورت‏بندی متفاوت و گویی بی‏ربط پی گرفته شده است؛ به‏گونه‏ای‌که هر صورت‌بندی دربردارنده پیش‏فرض‏ها، دغدغه‏ها، استدلال‏ها و پیامدهایی گوناگون است. صورت‏بندی نخست، ساختار متافیزیکی جهان را در کانون توجه دارد و جهان را متشکل از امرهای ‌واقع می‏داند که در نحوه بودن خویش یک‏دست نیستند، درحالی‌که صورت‏بندی دوم، به توصیف‏های وجودشناختی از جهان می‏پردازد و بر این امر متمرکز است که می‏توان توصیفات وجودشناختی متفاوت و متعارضی از جهان پیش نهاد.