فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خاک به‌عنوان یکی از اجزای مهم محیط‌زیست، تأمین‌کننده اصلی غذا و تداوم بخش حیات در کره زمین است. امروزه، حفظ سلامت خاک و تنوع زیستی آن در اغلب کشورها مورد توجه قانون­گذاران و تولیدکنندگان محصولات غذایی قرار گرفته است. ورود آلاینده‌های صنعتی و کشاورزی، گسترش شوری، تغییرات اقلیمی و مدیریت­های نامناسب اراضی، تهدیدگرهای اصلی سلامت خاک هستند. گرچه در ارزیابی سلامت خاک، پارامترهای شیمیایی و فیزیکی نیز اهمیت دارند ولی پارامترهای زیستی به دلیل پاسخ سریع به تغییرات محیطی، جایگاه ویژه­ای دارند. بدیهی است، با توجه به تعداد زیاد پارامترهای زیستی و ماهیت متفاوتشان، نمی­توان تعداد انبوهی از آنها را در یک کار تحقیقی، اندازه­گیری نمود. لذا داشتن دانش کافی از ماهیت پارامترها، سبب انتخاب درست آنها بر اساس اهداف خواهد شد و از هزینه­های غیرضروری جلوگیری می­شود. در این مقاله، مجموعه روش­های (1) میکروبیولوژیک شامل فعالیت، تراکم جمعیت و زیست‌توده میکروبی (2) بیوشیمیایی شامل فعالیت انواع آنزیم­های مطرح در چرخه عناصر غذایی، (3) بررسی تنوع زیستی از طریق کشت مستقیم، تکنیک­های مولکولی بر مبنایDNA  یا RNA، بکارگیری مارکرهای بیوشیمیایی نظیر اسیدهای چرب فسفولیپیدی، (4) برهمکنش­های میکروب-گیاه در ریزوسفر شامل تثبیت­کننده­های نیتروژن همزیست یا آزادزی و همزیستی میکوریزی، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می­گیرند. همچنین با توجه به هزینه­های زیاد و زمان­بر بودن سنجش­های میکروبیولوژیک، راهکارهای جدید مبتنی بر بکارگیری اطلاعات ماهواره­ای و یا تخمین شاخص­ها از روی پارامترهای زودیافت، در این مقاله معرفی خواهند شد.