بهبود رشد و جذب عناصر غذایی ذرت با محلول‌پاشی باکتری‌های محرک رشد فیلوسفر در شرایط مزرعه

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22092/sbj.2026.370545.285
چکیده

فیلوسفر گیاهان، زیستگاه مجموعه‌ای متنوع از ریزجانداران مفید از جمله باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPB) است که پتانسیل قابل‌توجهی برای بهبود رشد و عملکرد گیاهان دارند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر محلول‌پاشی برگی باکتری‌های بومی جداسازی‌شده از فیلوسفر ذرت بر عملکرد و جذب عناصر غذایی این گیاه در شرایط مزرعه‌ای انجام شد. آزمایش به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل محلول‌پاشی برگی با سه گونه باکتری Enterobacter hormaechei (AC. MN099393)،  Stenotrophomonas maltophilia (AC. MN099392) و Microbacterium arborescens (AC. MN099379) و همچنین یک تیمار شاهد (بدون باکتری) بود. نتایج نشان داد که کاربرد باکتری‌های E. hormaechei و S. maltophilia به‌طور معنی‌داری وزن خشک اندام هوایی ذرت را به­ترتیب 10/7 و 11 درصد در مقایسه با شاهد افزایش دادند. بیشترین افزایش در غلظت نیتروژن (26/66درصد) مربوط به تیمار E. hormaechei بود. همچنین، این دو باکتری منجر به افزایش معنی‌دار غلظت آهن اندام هوایی (به ترتیب 37/3درصد و 33/2درصد) شدند. همچنین باکتری E. hormaechei منجر به افزایش معنی‌دار غلظت منگنز اندام هوایی (39درصد) شد.  با این حال، تأثیر تیمارها بر وزن تر اندام هوایی و غلظت فسفر، پتاسیم، روی و مس معنی‌دار نبود. یافته‌ها مؤید این است که محلول‌پاشی برگی با باکتری‌های محرک رشد فیلوسفر، به‌ویژه سویه‌های E. hormaechei و S. maltophilia، می‌تواند به‌عنوان یک راهکار زیست‌محیطی و مؤثر در جهت بهبود عملکرد و ارتقای وضعیت تغذیه‌ای گیاه ذرت در سیستم‌های کشاورزی پایدار مورد بهره‌برداری قرار گیرد.