فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشاورزی سنتی برای افزایش تولید به مصرف فزاینده نهاده­های شیمیایی متکی شده که پیامد­هایی همچون آلودگی محیط­زیست، تخریب خاک و تهدید سلامت را در پی داشته است. پر کردن شکاف تولید بدون آسیب به زیست­کره از طریق جایگزین­هایی مانند کودهای زیستی امکان­پذیر است. این مقاله مروری با هدف پر کردن شکاف دانش در حوزه کودهای زیستی، ارائه تصویر جامع و به‌روز از کارایی آن­ها، تحلیل چالش­ها و جهت­گیری­های آینده، تأثیر­گذاری بر سیاست­گذاری و بازار، ارزش­گذاری بر پژوهش­های داخلی و ایجاد منبعی قابل‌دسترس برای دانشجویان نگاشته شده است. باکتری­های تثبیت کننده نیتروژن هوا را به فرم قابل جذب تبدیل می­کنند. باکتری­هایی مانند پسودوموناس و باسیلوس، مواد معدنی از جمله فسفر و پتاسیم را برای گیاهان قابل­دسترس می­کنند. قارچ­های مایکوریزا با گسترش شبکه هیفی، جذب آب و مواد مغذی را در شرایط خشکی و شوری بهبود می­بخشند. قارچ تریکودرما با تولید آنزیم­ها و هورمون­ها، مقاومت گیاه به بیماری­ها و تنش­ها را افزایش می­دهد. دستاوردهای تحقیقات داخلی نشان می‌دهد که کاربرد این کودها می­تواند عملکرد محصولات استراتژیک را ۱۰ تا ۴۰ درصد بهبود بخشد، سلامت خاک را تقویت کند و کارایی مصرف آب را در شرایط تنش افزایش دهد. نقطه قوت اصلی، دانش فنی بومی و اثر­بخشی سویه­های میکروبی بومی در شرایط اقلیمی کشور است. با­این­حال، چالش­هایی مانند پراکندگی پژوهش­ها، نبود فرمولاسیون­های پایدار و تجاری، کمبود زیرساخت ترویجی و ضعف در سیاست­گذاری یکپارچه، مانع توسعه مقیاس­پذیر این فناوری شده­اند.