فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر پیش‌تیمار زیستی بذر گندم رقم کویر با باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد گیاه (PGPR) بر جوانه‌زنی و شاخص‌های رشد گیاهچه رقم متحمل به شوری کویر در شرایط تنش شوری، پژوهشی آزمایشگاهی در بخش تحقیقات بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک مؤسسه تحقیقات خاک و آب انجام شد. این پژوهش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور و سه تکرار اجرا گردید. سطوح تنش شوری (شاهد: آب شهر با شوری ۳۵/۰، ۶ و ۱۴ دسی‌زیمنس بر متر) به عنوان فاکتور اول و سطوح پیش‌تیمار زیستی بذر با سه جدایه باکتریایی از جنس‌های (As) Azospirillum brasilense Strain OF، Azotobacter chroococcum Strain 5 (Az) و Pseudomonas fluorescens Strain 169 (Ps) (به صورت تلقیح تکی، ترکیبی دو یا سه‌تایی و شاهد بدون تلقیح) به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. آزمایش در ۷۲ واحد آزمایشی (پتری‌) روی گندم رقم کویر و تحت شرایط کاملاً کنترل‌شده صورت پذیرفت. صفات اندازه‌گیری‌شده شامل درصد و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، درصد آب گیاهچه و شاخص بنیه گیاهچه بودند. نتایج نشان داد اثرات اصلی شوری و باکتری و اثر متقابل آن‌ها بر صفات اندازه‌گیری شده معنی‌دار بود (p<0.01). با افزایش شوری از ۳۵/۰ به ۱۴ دسی‌زیمنس بر متر، شاخص بنیه گیاهچه در تیمار شاهد (بدون تلقیح) به میزان ۶۴ درصد کاهش یافت. با این حال، تیمار ترکیبی سه‌تایی Az+As+Ps در شرایط بدون شوری، شاخص بنیه گیاهچه را تا ۵۶ درصد افزایش داد. در شوری ۱۴ دسی‌زیمنس، تیمار ترکیبی دو‌تایی As+Az توانست شاخص بنیه را تا ۷۵ درصد نسبت به شاهد همان سطح شوری افزایش دهد. همچنین، طول ریشه‌چه در شرایط شاهد بدون شوری برای تیمار As+Az حدود ۳۶ درصد افزایش یافت و در شوری ۱۴ دسی‌زیمنس، همین تیمار افزایشی ۶۶ درصدی نشان داد. درصد جوانه‌زنی نیز در شوری ۱۴ دسی‌زیمنس برای تیمارهای As+Az، Az+As+Ps و Ps حدود ۳۱ درصد بهبود یافت.