فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تشکیل بیوفیلم در ریزوسفر گیاهان زراعی توسط باکتری­های حل کننده فسفات نامحلول خاک می­تواند با بهبود کلنیزاسیون ریشه و افزایش حلالیت فسفر موجب افزایش کارآمدی آنها شود. کود زیستی فسفات بارور2  حاوی باکتری­های Pesudomonas putida و Pantoa agglomerans می­باشد، که با ترشح اسیدهای آلی و آنزیم فسفاتاز باعث تجزیه ترکیبات فسفره نامحلول در خاک شده و امکان جذب این عنصر را برای گیاهان فراهم می‌کند. تاکنون اطلاعاتی در خصوص قابلیت تشکیل بیوفیلم توسط باکتری­های این کود گزارش نشده است. برای بررسی این موضوع باکتری­های این کود جداسازی شده و تشکیل بیوفیلم توسط آن­ها روی سطح پلاستیکی و در حضور ترشحات ریشه جو ارزیابی شد. سپس توانایی انحلال فسفر این باکتری­ها با کاربرد پودر سنگ فسفات در محیط کشت اسپربر به­صورت جداگانه و کنسرسیوم دو باکتری اندازه­گیری شد. در ادامه آزمایشی گلخانه­ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با 3 تکرار با تلقیح جو رقم انصار و 3 سطح فسفر از منبع خاک فسفات (صفر، 6 و 12 میلی­گرم بر کیلوگرم) طراحی شد و اجزای عملکرد جو در این تیمارها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج دادند که باکتری­های این کود توانستند در حضور ترشحات ریشه گیاه جو بیوفیلم تشکیل دهند. شاخص بیوفیلم در باکتری­ها به­صورت فردی و در حالت کنسرسیوم متفاوت بود و بیشترین میزان آن به مقدار 0/84 در باکتری P. agglomerans  مشاهده گردید. برقراری رابطه رگرسیونی میان صفات اجزای عملکرد ارزیابی شده، با شاخص تشکیل بیوفیلم توسط باکتری­ها نشان داد که شاخص­ برداشت با ضریب تبیین 0/97، وزن هزار دانه با شاخص تبیین 0/97و وزن دانه در گلدان با ضریب تبیین 0/74 بهترین ارتباط خطی و مستقیم را با آن دارند. بنابراین به­نظر می­رسد تشکیل بیوفیلم توسط باکتری‌های حل‌کننده فسفات می‌تواند به عنوان یک استراتژی مؤثر در بهبود کارایی کودهای زیستی و افزایش جذب فسفر توسط گیاه جو و احتمالا سایر گیاهان زراعی مورد توجه قرار گیرد.