مقایسه توانایی تحریک کنندگی رشد گیاه جوامع میکروبی اپیفایتون و اپیپلون در برخی از شالیزارهای استان گیلان
نویسندگان
1 کرج-پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران-گروه علوم ومهندسی خاک
2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج. ایران
4 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22092/sbj.2025.367936.272چکیده
پریفایتون به عنوان جامعه زیستی پیچیده با ترکیب جوامع اتوتروف و هتروتروف، توانایی تنظیم چرخه عناصر غذایی و انرژی را دارد. هدف این مطالعه مقایسه ویژگیهای محرک رشدی پریفایتون شالیزارها (خالهسرا، گیلهسرا و واجارگاه) با خاک آیش 5 ساله (ماسال) استان گیلان بود. آزمایشات به صورت طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار با تیمارهای آزمایشی شامل نمونهبرداری از اپیپلون و اپیفایتون سه شالیزار و سطح خاک آیش (21 نمونه) انجام شد. طبق نتایج، تمام آزمایشات در سطح احتمال 1% اختلاف آماری معنیدار با خاک آیش داشتند. بالاترین میزان انحلال پتاسیم در طی 7 روز در محیط مایع BBM در تیمار اپیفایتونی شالیزار واجارگاه، به طور میانگین 4/3 برابر شاهد بود. بالاترین میزان انحلال فسفات معدنی در محیط کشت اسپربر در طول 5 روز، به مقدار mg/L 1121 در تیمار اپیفایتونی شالیزار واجارگاه ثبت شد. بالاترین میزان فسفات آلی از تیمارهای اپیفایتونی شالیزارهای گیلهسرا و واجارگاه با میانگین mg/L 427/25 ثبت شد. تولید سیانید هیدروژن در مدت 5 روز، در تمام تیمارهای اپیفایتونی شالیزار واجارگاه، مقدار بیشتری داشت. بالاترین میزان تولید سیدروفور بعد از یک هفته در دو نمونه اپیفایتون خالهسرا به ترتیب با قطر هاله به کلنی 1/62 و 1/41 اندازهگیری شد. در آزمایش تولید اکسین (IAA) بعد از سه روز، نمونه اپیپلونی واجارگاه با مقدار µg/ml 88/93 بیشترین مقدار را داشت. در آزمون تنش خشکی که به روش فاکتوریل دو فاکتوره (تیمار میکروبی، فشار اسمزی) انجام شد، بالاترین رشد میکروبی در فشارهای اسمزی اعمال شده با استفاده از پلیاتیلنگلیکول (0، 2-، 5-، 10- و 15- bar)، در نمونههای اپیپلونی بود که با افزایش فشار اسمزی رشد میکروبی کاهش یافت. طبق نتایج تنش شوری، در شوری 8% فقط قارچها رشد کردند. کمترین عملکرد به دست آمده به جز تنش خشکی، در تیمارهای خاک آیش بود. نتایج نشاندهنده اهمیت بالای کشاورزی در افزایش عملکرد از طریق تأثیر بر جامعه میکروبی فعال میباشد.