اقلیت‌شدن به‌مثابۀ کنشی انقلابی مقدمه‌ای بر ایدۀ «دموکراسی اقلیتی»

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری علوم سیاسی(گرایش اندیشه) دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpq.2018.134431.1006637
چکیده

در روزگار ما شاید بیش از هر مقطع تاریخی دیگری مسئلۀ اقلیت­ها ذهن اندیشمندان و دست­اندرکاران سیاست را درگیر کرده است. اینکه اقلیت­ها چه نقش و جایگاهی در پیشبرد پروژۀ دموکراسی دارند؟ پرسش اصلی این مقاله است. در این مقاله ضمن ارائۀ تعریف جدیدی از مفهوم اقلیت که الهام‌گرفته از فلسفۀ سیاسی دلوز و گوتاری است تلاش می­کنیم تا ابعاد گوناگون «موقعیت ویژۀ» اقلیت­ها در جوامع دموکراتیک امروزی را بررسی کنیم. بر مبنای چشم­اندازی که در برابر ما گشوده خواهد شد، سیاست بدیلی را برای دفاع از حقوق اقلیت­ها پیشنهاد خواهیم کرد که نه تنها جایگزینی کارآمد برای جنبش­ها و جریان­های اجتماعی‌سیاسی ملهم از «سیاست هویتی» باشد؛ بلکه مسیر شالوده‌شکنی از دوگانۀ اکثریت‌اقلیت را هموار کند. در نهایت نشان خواهیم داد که چگونه با کنارگذاشتن انگاره­های پیشین در رابطه با هویت اکثریت و هویت اقلیت تصویر بی‌سابقه‌ای از دموکراسی جلوه­گر می­شود که اصل «اقلیت­شدن» در بَطن جریان انقلابی آن قرار دارد.