تأثیرپذیری شرح نهج البلاغه ابن ابیالحدید از قطبالدین راوندی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده علوم اسلامی، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی
2 دانشجوی دکتری تخصصی رشته علوم و معارف نهجالبلاغه، دانشگاه قرآن و حدیث (قم)
doi
10.22084/nahj.2019.17411.2133چکیده
یکی از روشهای کارآمد در سنجش ارزش یک اثر علمی، بررسی میزان تأثیرپذیری آثار پسین از آن است. این تأثیرپذیری هم به جهت شخصیت مؤلف و هم به جهت محتوای تألیف قابلپیگیری است. منهاجالبراعه فی شرح نهجالبلاغه اثر قطبالدین راوندی، شرحی کهن و روشمند است و از مهمترین شروح نهجالبلاغه محسوب میشود. مطالعه شروحی که پسازاین شرح نگاشته شده است روشن میسازد که جایگاه علمی مؤلف و تألیف، بر شارحان پسین نهجالبلاغه تأثیر فراوانی داشته است. ازجمله شروحی که این تأثیرپذیری در آن بسامد بالایی داشته است، شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید معتزلی است که ضمن تأثیرپذیری از شخصیت علمی قطبالدین راوندی، از روش و محتوای شرحنگاری وی نیز متأثّر بوده است. این تأثیرپذیری به دو گونه تائید آرای راوندی و نقد نظرات وی در شرح ابن ابیالحدید انعکاس یافته و بیشتر در دامنه موضوعاتی نظیر ادبی، تاریخی و تحلیلی ظهور داشته است. اصلیترین زمینههای رویکرد انتقادی شارح معتزلی نیز روحیه نقدگرایی در عصر شارح، مذهب و باورهای کلامی وی و نیز تخصص و توانایی علمی او بوده است.