فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مناطق جغرافیایی جهان ، که همواره آبستن تنش ‏های ژئوپلیتیک بوده ، منطقة جنوب‏ آسیا است. در این منطق ة ژئوپلیتیک حضور و تأثیرگذاری چین و هند ، که همواره به‏ دنبال گسترش نفوذ خود هستند ، و همچنین توجه ویژ ة امریکا باعث شده ‏است که دامن ة رقابت‏ های منطقه‏ ای و جهانی هر روز ابعاد جدیدی یابد. در این پژوهش تلاش خواهد شد با روش تحقیق توصیفی‏ ‏- تحلیلی به‏ بررسی این نکته پردا خته شود که ماهیت رقابت ژئوپلیتیک بین هند و چین در این منطق ة جغرافیایی بر چه اساسی شکل گرفته‏ است و فرایند مداخله‏گری امریکا چه‏ تأثیری د ر معادلات قدرت در این بخش از جهان به ‏جا گذاشته است. نتایج تحقیق نشان می‏دهد مهم‏ترین عامل تأثیرگذار در فرایند رقابت ژئوپلیتیک چین و هند پ ُ ررنگ ‏ شدن نقش اقتصاد در تحولات جهانی است ؛ ب ه‏ طوری ‏ که هر دو کشور از اقتصاد هم به‏عنوان ابزاری برای بهبود وضعیت داخلی خود و هم به‏عنوان ابزاری در فرایند گسترش نفوذ خود در مناطق پیرامونی بهره جسته‏اند؛ ب ه‏ طوری ‏ که رقابت میان خود را از حوز ة امنیتی به ‏حوز ة اقتصادی منتقل کرده‏اند. در این فرایند، ایالات متحده ، با توجه به اشتراک منافع با هند، در تلاش است ، با هدف مهار نفوذ چین در مناطق پیرامونی، مانع ِ به ‏ ثمررسیدن طرح‏های اقتصادی و ارتباطی چین در کشورهایی مانند پاکستان، میانمار ، و بنگلادش شود. این امر از یک طرف باعث افزایش هزینه ‏های نفوذ چین و از طرف دیگر زمینه ‏ساز افزایش قدرت رقابت هند گردیده است ؛ به ‏ گونه ‏ای که به ‏ نظر می‏ رسد در کوتاه ‏ مدت هیچ یک از دو کشور هند و چین نتوانند به برتری مطلق ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک در برابر یکدیگر دست یابند.