ارزیابی سودومونادهای فلورسنت جداسازی شده از ریزوسفر مرزه رشینگری برای تولید سیدروفور پایووردین و بهبود رشد گیاه در شرایط مزرعه

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/sbj.2024.364697.261
چکیده

در سال‌های اخیر، کارآمدی جدایه‌های بومی از سودومونادهای فلورسنت در بهبود رشد انواعی از گیاهان دارویی مورد توجه قرار گرفته‌است. در پژوهش حاضر، از ریشه و خاک ریزوسفر مرزه رشینگری (Satureja rechingeri) مستقر در رویشگاه‌های استان ایلام نمونه‌برداری شد. غربالگری سودومونادهای فلورسنت، بر اساس تولید رنگدانه سبز فلورسنت در محیط King's B انجام شد. از بین 22 جدایه، جدایه‌هایPF4 ، PF11 و PF19 با بیشترین تولید رنگدانه سبز فلورسنت، به عنوان جدایه‌های برتر شناخته شدند و به کمک آزمون‌های بیوشیمیایی شناسایی شدند. مقدار تولید سیدروفور پایووردین توسط جدایه‌های برتر به کمک محیط‌ سوکسینات و روش طیف سنجی نوری ارزیابی شد. بذور مرزه رشینگری از رویشگاه‌های استان‌ ایلام جمع‌آوری شدند. دو ماه پس از کاشت بذور در گلخانه، گیاهچه‌های 16 برگی به مزرعه، منتقل شدند. هر یک از بوته‌های دو ساله مرزه با سوسپانسیونی (cfu/ml 107) از جدایه برتر، به روش افزودن به خاک در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی تیمار شدند (n=3, P≤0.05). هفت ماه پس از اعمال تیمارها‌ که مصادف با مرحله گل‌دهی کامل در سال سوم کاشت بود، صفات رویشی متعددی اندازه‌گیری شد. بر طبق نتایج، جدایه‌های PF4، PF11 و PF19 به ترتیب متعلق به بیووارهای II، III و V ازPseudomonas fluorescens ، بودند. بیشترین غلظت پایووردین (mg/l 42/0) به طور معنی‌داری توسط PF11 تولید شد (P<0.05). بیشترین میزان ارتفاع بوته ( cm4/56)، قطر تاج پوشش (cm6/61)، تعداد کل شاخه در بوته (14/7)، تعداد شاخه‌های گل‌دهنده (33/6)، وزن تر (g 67/161) و خشک (g 3/114) اندام‌های هوایی، وزن تر (g 21/11) و خشک (g 22/7) ریشه در تیمار با PF11 و بیشترین طول (cm53/14) و قطر ریشه ( cm45/0) در تیمار با PF4 مشاهده شد. به این ترتیب، به‌کارگیری ریزوباکتری بومی و کارآمد PF11 از سودومونادهای فلورسنت، به عنوان جایگزینی برای کودهای شیمیایی در کشت مرزه رشینگری توصیه می‌گردد.