نقش مراکز تجاری در افزایش سرزندگی فضاهای شهری (مطالعة موردی مرکزخرید کوروش شهر تهران)

نویسندگان
doi
10.22059/jhgr.2020.301816.1008114
چکیده

مراکز تجاری در کلان‏شهر تهران یکی از مهم ‏ ترین کاربری ‏ های فضاهای شهری و بخشی از سیستم فضای شهری محسوب می‏ شوند که اثر های قابل توجهی دارند. این مراکز خرید ، به‏ عنوان بخشی از فضاهای عمومی در شهرها، نقش مهمی در سرزندگی شهری ایفا می ‏‏کنند. هدف از پژوهش حاضر تحلیل نقش مرکز تجاری کوروش بر سرزندگی فضای شهری است. این مرکز تجاری واقع در اتوبان شهید ستاری در منطق ة 5 کلان‏شهر تهران با داشتن بیش از 500 واحد تجاری و بزرگ ‏ ترین پردیس سینمای کشور، و کافی‏ شاپ‏ های متعدد، یکی از بزرگ ‏ ترین مراکز تجاری، خرید، و تفریحی در کشور محسوب می ‏شود. هشت مؤلف ة اصلی سرزندگی ‏شهری (ایمنی و آسایش، تراکم، دسترسی و نفوذپذیری، ظرفیت سازمانی، ارتباطات، خلاقیت، هویت و تمایز، تنوع) از دیدگاه چارلز لاندری در این پژوهش بررسی شده است. جامعة آماری این پژوهش، بر اساس فرمول کوکران، 385 نفر از بازدیدکنندگان این مرکز تجاری را تشکیل می‏ دهد. برای جمع ‏آوری داده ‏ها از روش‏ میدانی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ‏ها با استفاده از روش آمار ناپارامتری و نرم‏افزار spss انجام شد. نتایج نشان می ‏دهد که متغیر مستقل می‏تواند بیش از 80 درصد از واریانس سرزندگی فضای شهری را تبیین نماید و از مجموع شاخص ‏های فرعی در این پژوهش 22 شاخص برای بیان سنجش سرزندگی فضاهای‏ شهری مناسب است. شاخص ‏های اصلی همچون ایمنی و آسایش، تراکم، دسترسی و نفوذپذیری نقش مؤثری در سرزندگی فضای شهری دارند؛ به‏ طوری که ضریب تولرانس در این شاخص ‏ها به ‏ترتیب با 98 / 0، 94 / 0، و 91 / 0 بالاترین ضرایب را به خود اختصاص داده ‏اند و نسبت به دیگر متغیرها پیش‏ بینی‏ کنندة قوی ‏تری در این پژوهش ‏اند و عمده ‏ترین رضایت شهروندان از سرزندگی متعلق به سه شاخص ایمنی و آسایش، تراکم، دسترسی و نفوذپذیری است. متغیرهای دیگر این پژوهش همچون ظرفیت‏ سازمانی با شاخص‏ رفتار مناسب فروشندگان با آمارة 5 / 1- = T و متغیر ارتباطات با شاخص حمل و نقل عمومی آمارة 2 / 1- = T و شاخص ضوابط برای افراد با نیازهای خاص با آمارة 1 / 1-= T کمترین تأثیرگذاری را از منظر شهروندان به سرزندگی شهری داشته است. که باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا میزان سرزندگی مجتمع تجاری کوروش افزایش یابد.